“Θέλω να μου πεις για το Πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο, ώστε να μάθω τί συνέβηκε εκείνη τη μέρα στην Κύπρο”, ήταν η ερώτηση που υποβάλαμε στο Chat GPT. Ακολουθεί η απάντηση:
Το Πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο
📍 Πλαίσιο
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Κύπρος βρισκόταν σε κλίμα έντασης. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, ακολουθούσε πολιτική ανεξαρτησίας της Κύπρου, σε αντίθεση με τα σχέδια της ελληνικής χούντας των Αθηνών, η οποία επιθυμούσε ένωση (ένωση) του νησιού με την Ελλάδα.
Στο νησί δρούσε και η παράνομη οργάνωση ΕΟΚΑ Β΄, με επικεφαλής αρχικά τον Γρίβα Διγενή, που επίσης πίεζε για ένωση και επιδίωκε την ανατροπή του Μακαρίου.
🔥 Ημέρα του Πραξικοπήματος – 15 Ιουλίου 1974
Το πραξικόπημα οργανώθηκε από τη Χούντα του Δημήτρη Ιωαννίδη στην Αθήνα και εκτελέστηκε από Έλληνες αξιωματικούς που διοικούσαν την Εθνική Φρουρά στην Κύπρο.
🔸 8:15 π.μ.
Η Εθνική Φρουρά, με τεθωρακισμένα και στρατιώτες, επιτίθεται στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία με στόχο να σκοτώσει τον Μακάριο.
🔸 Ο Μακάριος διαφεύγει
Ο Μακάριος, με τη βοήθεια φρουρών και μοναχών, διαφεύγει μέσα από τα βουνά του Τροόδους και καταφεύγει στη Μονή Κύκκου. Από εκεί μεταφέρεται στην Πάφο.
🔸 Ραδιοφωνικό μήνυμα
Αργά το απόγευμα της ίδιας μέρας, ο Μακάριος μιλά στον λαό μέσω ραδιοφωνικού σταθμού στην Πάφο, διαψεύδοντας τις φήμες ότι είναι νεκρός. Δηλώνει:
«Δεν είμαι νεκρός. Είμαι ζωντανός και είμαι μαζί σας.» (Το AI έκανε λάθος, το σωστό μήνυμα του Αρχ. Μακαρίου Γ’ ήταν: «Ελληνικέ κυπριακέ λαέ, Γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις. Γνωρίζεις ποίος σου ομιλεί. Είμαι ο Μακάριος. Είμαι εκείνος τον οποίον συ εξέλεξες διά να είναι ηγέτης σου. Δεν είμαι νεκρός, όπως η χούντα των Αθηνών και οι εδώ εκπρόσωποί της θα ήθελαν. Είμαι ζωντανός. Και είμαι μαζί σου, συναγωνιστής και σημαιοφόρος εις τον κοινόν αγώνα.)
🔸 Οι πραξικοπηματίες αναλαμβάνουν
Η Χούντα της Αθήνας διορίζει ως «Πρόεδρο της Δημοκρατίας» τον Νίκο Σαμψών, δημοσιογράφο και πρώην μέλος της ΕΟΚΑ Β΄, χωρίς κανένα συνταγματικό έρεισμα. (Το GEMINI, το AI της Google ανέφερε για αυτό το σημείο: Ναι, ο Νίκος Σαμψών ήταν μέλος της ΕΟΚΑ Β’. Ήταν επίσης γνωστός ως “Άτρωτος” και “Χασάπης της Ομορφίτας” και διετέλεσε πρόεδρος της Κύπρου για οκτώ ημέρες μετά το πραξικόπημα του 1974. Επιπλέον, αναφέρεται ότι ο Σαμψών δεν είχε ηγετικό ρόλο στην ΕΟΚΑ Β’, αλλά θεωρείτο εμβληματική προσωπικότητα της “ενωτικής παρατάξεως” σύμφωνα με το Βικιπαίδεια. Ωστόσο, το πόρισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων για το Φάκελο της Κύπρου αναφέρει ότι ήταν οργανικό στέλεχος της ΕΟΚΑ Β’ σύμφωνα με την Βουλή.)
Το ΡΙΚ (Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου) καταλαμβάνεται, τα κρατικά κτίρια πολιορκούνται, και χιλιάδες πολίτες, υποστηρικτές του Μακαρίου, συλλαμβάνονται ή διώκονται.
💣 Βία και καταστολή
- Ο στρατός και μέλη της ΕΟΚΑ Β΄ χτυπούν σπίτια και γραφεία υποστηρικτών του Μακαρίου.
- Πραγματοποιούνται εκτελέσεις, βασανιστήρια και καταστροφές, ειδικά στη Λευκωσία.
- Σημειώνονται δεκάδες νεκροί και τραυματίες, ενώ τα ακριβή νούμερα παραμένουν ασαφή.
✈️ Απόδραση Μακαρίου
Με τη βοήθεια των Βρετανικών Βάσεων, ο Μακάριος μεταφέρεται αεροπορικώς από την Πάφο στη βάση του Ακρωτηρίου, και από εκεί στη Μάλτα και τελικά στο Λονδίνο.
Στις 19 Ιουλίου, ο Μακάριος μιλά στον ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, καταγγέλλοντας το πραξικόπημα και ζητώντας διεθνή υποστήριξη.
🔚 Συνέπειες
Το πραξικόπημα οδήγησε άμεσα στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο, στις 20 Ιουλίου 1974. Η Τουρκία, επικαλούμενη τον ρόλο της ως εγγυήτρια δύναμη, ισχυρίστηκε ότι επενέβη για να προστατεύσει τους Τουρκοκύπριους.
Μέχρι τον Αύγουστο του 1974, οι τουρκικές δυνάμεις κατέλαβαν το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, προκαλώντας:
- Περισσότερους από 160.000 Ελληνοκύπριους στην προσφυγιά,
- Χιλιάδες αγνοούμενους ή νεκρούς,
- Στη μόνιμη (θεωρούμε ότι είναι λάθος η λέξη που επέλεξε το ChatGPT), μέχρι σήμερα, διχοτόμηση του νησιού.
🕊️ Τιμή και Μνήμη
Η 15η Ιουλίου είναι ημέρα πένθους στην Κυπριακή Δημοκρατία. Κηρύσσονται τρίλεπτα (ακόμα ένα λάθος του Ai, μάλλον θέλει να πει μονόλεπτη σιγή, η οποία όπως και να έχει δεν κηρύσσεται αλλά τηρήται) σιγή, τελούνται μνημόσυνα και καταθέσεις στεφάνων στη μνήμη των πεσόντων.
Το πραξικόπημα καταδικάζεται διακομματικά ως προδοσία και εθνική καταστροφή, που άνοιξε την πόρτα στην τουρκική εισβολή και τη σημερινή κατάσταση.
Discover more from Περιοδικό Agora
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
