Τί περιμένεις από μια διεφθαρμένη χώρα;

Επειδή, μετά και την τελευταία μεγάλη πυρκαγιά στην ορεινή Λεμεσό, οι Κύπριοι έδειξαν να έχουν μεγαλες απαιτήσεις από το Κράτος (Κυβέρνηση, Δημόσια Υπηρεσία, Βουλή, Εισαγγελία, Δικαιοσύνη) θελήσαμε να τους θυμίσουμε πού ζουν και να τους βοηθήσουμε έτσι να κατεβάσουν τον πήχη των απαιτήσεών τους.

Υπάρχει επίσημη και ευρέως αναγνωρισμένη παγκόσμια κατάταξη για τη διαφθορά: Ο Δείκτης Αντίληψης της Διαφθοράς (Corruption Perceptions Index – CPI), που δημοσιεύεται κάθε χρόνο από τη Διεθνή Διαφάνεια (Transparency International).

Ο δείκτης βαθμολογεί τις χώρες από το 0 (υψηλή διαφθορά) έως το 100 (καθαρότερη) με βάση την αντίληψη για τη διαφθορά στον δημόσιο τομέα, όπως αυτή καταγράφεται από ειδικούς και στελέχη επιχειρήσεων.

Ολόκληρη η κατάταξη (παγκόσμια και ευρωπαϊκή) είναι διαθέσιμη στην επίσημη ιστοσελίδα της Transparency International: https://www.transparency.org/en

✅ Ευρωπαϊκές χώρες – CPI 2023 (καθαρότερες προς πιο διεφθαρμένες)

Θέση	Χώρα	Βαθμολογία CPI 2023
1η	Δανία	90
2η	Φινλανδία	87
3η	Νορβηγία	84
4η	Σουηδία	82
5η	Ελβετία	82
6η	Ολλανδία	79
7η	Γερμανία	78
8η	Λουξεμβούργο	78
9η	Ηνωμένο Βασίλειο	71
10η	Αυστρία	71

Οι χώρες με βαθμολογία κάτω από 50 θεωρούνται ότι έχουν σοβαρό πρόβλημα διαφθοράς στον δημόσιο τομέα.

Η Ελλάδα και η Κύπρος κινούνται στο μεταίχμιο, με σχετικά μέτριες επιδόσεις, βελτιωμένες τα τελευταία χρόνια.

CPI για την Κύπρο — Score & Κατάταξη

2023: 53/100 → 49η θέση σε σύνολο 180 χωρών
2024: 56/100 → 46η θέση

Σχετικά με την Κύπρο:

Το 94% των πολιτών θεωρεί ότι υπάρχει εκτεταμένη διαφθορά — ποσοστό περίπου 30% υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε.
Το 4% των χρηστών δημόσιων υπηρεσιών δήλωσε ότι πλήρωσε δωροδοκία μέσα στο προηγούμενο έτος σύμφωνα με το Global Corruption Barometer της TI

Βάλαμε αυτά τα στοιχεία στο ChatGPT και του ζητήσαμε να τα αναλύσει και να αφού κάνει τη δική του έρευνα να μας δώσει τα συμπερασματά του:

Κύρια Προβλήματα & Διαπιστώσεις

Πολιτικά σκάνδαλα, όπως τα “χρυσά διαβατήρια”, όπου φαινομενικά (βίντεο διεθνούς τηλεοπτικού δικτύου) πολιτικοί βοήθησαν στην απόκτηση διαβατηρίων από “επενδυτές”, θέτοντας ερωτήματα για την ανεξαρτησία της διαδικασίας. Το πρόγραμμα ακυρώθηκε το 2020 μετά από διεθνή κατακραυγή.
Το Ευρωπαϊκό όργανο GRECO έχει υπογραμμίσει ότι η Κύπρος διαθέτει νόμους κατά της διαφθοράς, αλλά δεν είναι αποτελεσματικά εφαρμοσμένοι λόγω διασπασμένων, υποχρηματοδοτούμενων και μη συντονισμένων θεσμών.
Μεγάλα σκάνδαλα έχουν οδηγήσει στη δημιουργία νέων δομών, αλλά η πολιτική βούληση για πλήρη εφαρμογή παραμένει αμφίβολη.

Η Ρωσία παραμένει η πιο διεφθαρμένη ευρωπαϊκή χώρα σύμφωνα με αυτόν τον δείκτη.

Τι μετρά ο CPI;

Ο CPI (Corruption Perceptions Index) της Transparency International δεν μετρά άμεσα περιστατικά διαφθοράς. Αντίθετα, μετρά την αντίληψη της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα κάθε χώρας, όπως την βλέπουν:

Ειδικοί αναλυτές
Στελέχη επιχειρήσεων
Εκπρόσωποι οργανισμών με διεθνή παρουσία

Πού βασίζεται – Ποια δεδομένα χρησιμοποιεί;

Ο CPI είναι σύνθετος δείκτης. Δεν βασίζεται σε μια μεμονωμένη πηγή ή έρευνα, αλλά συνδυάζει ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα από 13 διαφορετικές πηγές, κυρίως:

1. World Bank – Worldwide Governance Indicators

Μετρά το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα του δημοσίου.

2. World Economic Forum – Executive Opinion Survey

Ρωτά χιλιάδες στελέχη επιχειρήσεων σε πάνω από 100 χώρες για τις εμπειρίες τους με δωροδοκίες, κρατικές πρακτικές κ.λπ.

3. Economist Intelligence Unit – Country Risk Service

Αξιολόγηση των πολιτικών και θεσμικών κινδύνων μιας χώρας, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς.

4. Freedom House – Nations in Transit

Αξιολογεί τη δημοκρατική διακυβέρνηση και τη λογοδοσία στον δημόσιο τομέα.

5. Bertelsmann Foundation – Sustainable Governance Indicators

Εστιάζει στη διαφάνεια δημόσιων θεσμών και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

6. IMD World Competitiveness Yearbook

Μέσω ερωτηματολογίων σε διευθυντές και αναλυτές ανά χώρα.

7. Varieties of Democracy (V-Dem) Project

Ακαδημαϊκή βάση δεδομένων με πολιτικά και διακυβερνητικά χαρακτηριστικά.

(και άλλες…)

Πώς προκύπτει η τελική βαθμολογία;

Κάθε πηγή δίνει βαθμολογία 0–100 για τη χώρα.
Οι τιμές κανονικοποιούνται για να είναι συγκρίσιμες.
Η μέση τιμή από όλες τις πηγές για κάθε χώρα είναι ο τελικός CPI της.

⚠️ Για να συμπεριληφθεί μια χώρα στον CPI, πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 3 ανεξάρτητες πηγές δεδομένων γι’ αυτήν.

Πού μπορείς να δεις όλα αυτά;

Η Transparency International δημοσιεύει κάθε χρόνο πλήρη μεθοδολογία και λίστα πηγών εδώ: https://www.transparency.org/en/cpi/2023/methodology

Εκεί θα βρεις:

Λεπτομέρειες ανά πηγή
Δείγμα ερωτήσεων
Ποιοι φορείς συμμετείχαν
Αξιολόγηση αξιοπιστίας

Κριτική και περιορισμοί:

Δεν καταγράφει “πραγματικά” κρούσματα, αλλά την αντίληψη για αυτά.
Περιορίζεται στον δημόσιο τομέα (όχι π.χ. στη διαφθορά ιδιωτών).
Δεν καλύπτει όλες τις χώρες κάθε χρόνο (αν δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα).
Δυτικές χώρες ίσως “ωραιοποιούνται” λόγω θεσμικής σταθερότητας, παρότι μπορεί να έχουν διαφθορά σε άλλα επίπεδα (π.χ. lobbying).