Η 13η Νοεμβρίου 2026 έγινε ξανά αντικείμενο συζήτησης, έπειτα από δημοσιεύματα που επανέφεραν στο προσκήνιο μια επιστημονική μελέτη του 1960. Οι ερευνητές Heinz von Foerster, Patricia M. Mora και Lawrence W. Amiot είχαν διατυπώσει ένα μαθηματικό μοντέλο σύμφωνα με το οποίο η εκθετική, υπερβολική αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού θα οδηγούσε σε ένα θεωρητικό σημείο απειρισμού στις 13 Νοεμβρίου 2026.
Τι θα συνέβαινε, όμως, αν επαναλαμβάναμε τους υπολογισμούς με νεότερα δεδομένα;
Το ChatGPT επιχείρησε να επανεξετάσει το μοντέλο, ξεκινώντας από την αρχική μαθηματική εξίσωση και εξετάζοντας διαφορετικές προσεγγίσεις με βάση την εξέλιξη του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η εξίσωση πίσω από την «Ημέρα της Κρίσεως»
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science το 1960. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την εξίσωση:
[
N(t)=\frac{K}{(t_0-t)^k}
]
Η εξίσωση περιγράφει μια υπερβολική αύξηση του πληθυσμού. Το (N(t)) αντιπροσωπεύει τον πληθυσμό σε μια δεδομένη χρονική στιγμή, ενώ το (t_0) είναι το θεωρητικό έτος στο οποίο η συνάρτηση αποκλίνει προς το άπειρο.
Με την προσαρμογή των ιστορικών δεδομένων τους, οι ερευνητές υπολόγισαν το (t_0) περίπου στο 2026,87, τιμή που αντιστοιχεί στην 13η Νοεμβρίου 2026.
Δεν επρόκειτο, ωστόσο, για πρόβλεψη πυρηνικού πολέμου, φυσικής καταστροφής ή εξαφάνισης της ανθρωπότητας. Ήταν το αποτέλεσμα μιας μαθηματικής προέκτασης της πληθυσμιακής τάσης.
Τι έδειξαν οι νέοι υπολογισμοί
Στην προσπάθεια επανεξέτασης του μοντέλου, το ChatGPT δοκίμασε αρχικά μια απλοποιημένη προσαρμογή με ιστορικά στοιχεία του παγκόσμιου πληθυσμού από το 1950 και μετά.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση έδωσε διαφορετικά θεωρητικά έτη, ανάλογα με την περίοδο που χρησιμοποιήθηκε. Σε έναν προκαταρκτικό υπολογισμό, το σημείο απειρισμού τοποθετήθηκε περίπου στο 2061.
Το αποτέλεσμα αυτό, όμως, δεν αποτελεί οριστική αναπαραγωγή της αρχικής μελέτης. Η επιλογή της περιόδου και των δεδομένων επηρεάζει σημαντικά το αποτέλεσμα, ενώ η εκτίμηση όλων των παραμέτρων της εξίσωσης απαιτεί πληρέστερη στατιστική επεξεργασία.
Κατά την αναζήτηση των αρχικών δεδομένων διαπιστώθηκε επίσης ότι το δημοσιευμένο άρθρο δεν παραθέτει σε αριθμητικό πίνακα και τις 24 ιστορικές παρατηρήσεις που χρησιμοποιήθηκαν στην αρχική ανάλυση. Χωρίς την ανάκτηση ή την αξιόπιστη ανακατασκευή τους, δεν μπορεί να πιστοποιηθεί πλήρης αριθμητική αναπαραγωγή των αποτελεσμάτων του 1960.
Διάβασε επίσης: Η συχνότητα του Θεού
Γιατί η ημερομηνία αλλάζει
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού δεν ακολουθεί σταθερά την ίδια μαθηματική τάση.
Τα ποσοστά γεννήσεων έχουν μειωθεί σε πολλές χώρες, ενώ η γήρανση του πληθυσμού και οι αλλαγές στη δημογραφική συμπεριφορά επηρεάζουν τον ρυθμό αύξησης.
Οι προβολές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών εκτιμούν ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα αυξηθεί από περίπου 8,2 δισεκατομμύρια το 2024 σε περίπου 10,3 δισεκατομμύρια στα μέσα της δεκαετίας του 2080 και στη συνέχεια θα υποχωρήσει σταδιακά.
Αυτή η εικόνα απέχει σημαντικά από την υπόθεση μιας αδιάκοπης υπερβολικής αύξησης που οδηγεί σε άπειρο πληθυσμό.
Τελικά, πότε είναι η νέα «Ημέρα της Κρίσεως»;
Η απάντηση εξαρτάται από το μαθηματικό μοντέλο και τα δεδομένα που επιλέγονται. Η προκαταρκτική εκτίμηση του 2061 δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως νέα επιστημονικά τεκμηριωμένη ημερομηνία, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η πλήρης αναπαραγωγή της αρχικής στατιστικής διαδικασίας.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι διαφορετικό: η ημερομηνία του 2026 δεν αποτελεί πρόβλεψη του τέλους του κόσμου, αλλά ένα παράδειγμα των ορίων που έχει η μακροχρόνια προέκταση μιας μαθηματικής τάσης.
Η προσπάθεια του ChatGPT να επανεξετάσει τους υπολογισμούς αναδεικνύει ακριβώς αυτό το ζήτημα: μια εξίσωση μπορεί να παράγει μια συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά η αξιοπιστία της εξαρτάται από το κατά πόσο περιγράφει σωστά τον πραγματικό κόσμο.
Πηγές: Heinz von Foerster, Patricia M. Mora και Lawrence W. Amiot, Science (1960)· Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, World Population Prospects 2024.
Μπορείς να διαβάσεις την πρωτότυπη μελέτη στο Science.
Discover more from Agora Περιοδικό
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
