Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε στις 30 Απριλίου 2026 τη Σύσταση (ΕΕ) 2026/1007, θεσπίζοντας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης για την ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων και την επέκταση της αυτοκατανάλωσης ανανεώσιμης ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σύσταση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης και αποσκοπεί στην ενδυνάμωση πολιτών, τοπικών αρχών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων και κοινοτήτων, ώστε να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή, αποθήκευση, κατανάλωση, διαμοιρασμό και διαχείριση ανανεώσιμης ενέργειας.
Στον πυρήνα της σύστασης βρίσκεται η αναγνώριση ότι οι ενεργειακές κοινότητες και τα συστήματα συλλογικής αυτοκατανάλωσης μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, στην επιτάχυνση της απανθρακοποίησης και στην τόνωση των τοπικών οικονομιών. Η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία της δυνατότητας των πολιτών να λειτουργούν ως «ενεργοί πελάτες», μέσω μηχανισμών όπως η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στις στέγες, η συλλογική αυτοκατανάλωση και τα σχήματα κοινής χρήσης ενέργειας.
Η σύσταση καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ευνοϊκά ρυθμιστικά και διοικητικά πλαίσια που θα απλοποιούν τη δημιουργία και λειτουργία ενεργειακών κοινοτήτων. Παράλληλα, προτρέπει τις κυβερνήσεις να μειώσουν τα διοικητικά εμπόδια, να επιταχύνουν τις διαδικασίες αδειοδότησης και σύνδεσης με το δίκτυο, να διευκολύνουν την εγκατάσταση μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης, καθώς και να δημιουργήσουν υπηρεσίες «μίας στάσης» (one-stop shops) για την παροχή τεχνικής, νομικής και χρηματοοικονομικής καθοδήγησης.
Κεντρικό στοιχείο της πρωτοβουλίας αποτελεί η προώθηση της «κοινής χρήσης ενέργειας», δηλαδή της δυνατότητας διαμοιρασμού τοπικά παραγόμενης ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ νοικοκυριών, επιχειρήσεων και μελών μιας κοινότητας. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή εισηγείται τη δημιουργία διαλειτουργικών ψηφιακών συστημάτων, την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, τη διασφάλιση διαφανών διαδικασιών εγγραφής και την πρόσβαση σε ενεργειακά δεδομένα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Το κείμενο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική ένταξη και την ενεργειακή δικαιοσύνη. Τα κράτη μέλη καλούνται να διασφαλίσουν ότι νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, ενοικιαστές, κάτοικοι κοινωνικών κατοικιών και ευάλωτοι καταναλωτές θα μπορούν να συμμετέχουν σε έργα ανανεώσιμης ενέργειας μέσω στοχευμένης οικονομικής στήριξης, προσβάσιμων μοντέλων συμμετοχής και μειωμένων φραγμών εισόδου.
Η σύσταση ενθαρρύνει επίσης την αξιοποίηση των ταμείων συνοχής της ΕΕ, ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων, μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και κοινοτικών επενδυτικών σχημάτων για την ενίσχυση των έργων ανανεώσιμης ενέργειας. Παράλληλα, προωθεί την καινοτομία μέσω ψηφιακών πλατφορμών, έξυπνων δικτύων, συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, τεχνητής νοημοσύνης και υπηρεσιών ευελιξίας σε τοπικό επίπεδο.
Το συνοδευτικό σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος των ενεργειακών κοινοτήτων έως και τα 90 GW, την ενίσχυση των προγραμμάτων τεχνικής υποστήριξης, τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων, τοπικών αρχών, βιομηχανίας και πολιτών.
Συνολικά, η σύσταση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς ένα πιο αποκεντρωμένο, συμμετοχικό και κοινωνικά συμπεριληπτικό ενεργειακό σύστημα στην Ευρώπη, το οποίο τοποθετεί τους πολίτες και τις τοπικές κοινότητες στο επίκεντρο της πράσινης μετάβασης.
Ανθή Χαραλάμπους
Διευθύντρια ideopsis Ltd
Discover more from Περιοδικό Agora
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
