Μπορείς και εσύ να κατοχυρώσεις τη φωνή σου – Όχι μόνο η Μελόνι

Η διαδικασία κατοχύρωσης της φωνής δεν αποτελεί προνόμιο μόνο των πολιτικών, αλλά δικαίωμα οποιουδήποτε θέλει να προστατεύσει τη φωνή του ως αναγνωριστικό στοιχείο της δουλειάς του.

Τι ακριβώς έκανε η Μελόνι

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός κατέθεσε στις αρχές Οκτωβρίου 2026 αίτηση στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Ζήτησε να κατοχυρωθεί ένα ηχητικό απόσπασμα 4 δευτερολέπτων —στο οποίο λέει απλώς «Είμαι η Τζόρτζια Μελόνι»— ως Ηχητικό Σήμα (Sound Mark).

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία ισχύει άμεσα και στην Κύπρο, επιτρέπει πλήρως την κατοχύρωση ήχων ως εμπορικά σήματα, εφόσον μπορούν να κατατεθούν σε ψηφιακή μορφή (π.χ. ένα απλό αρχείο MP3) και να λειτουργήσουν ως αναγνωριστικό για συγκεκριμένες υπηρεσίες ή προϊόντα.

Γιατί έχεις εξαιρετικά ισχυρό νομικό πάτημα

Οποιοδήποτε εμπορικό σήμα πρέπει να εντάσσεται υποχρεωτικά σε συγκεκριμένες επαγγελματικές κατηγορίες (τις λεγόμενες Κλάσεις Νίκαιας). Για έναν πολίτη που δεν έχει δημόσια ή εμπορική παρουσία, αυτό είναι νομικά δύσκολο, καθώς το EUIPO απαιτεί το σήμα να έχει πραγματική εμπορική χρήση.

Για έναν ηθοποιό, έναν δημοσιογράφο και έναν τραγουδιστή όμως, ή βουλευτή ή έναν υπουργό, η φωνή αποτελεί ίσως το βασικότερο εργαλείο της δουλειάς. Αυτές οι δραστηριότητες δικαιολογούν απόλυτα την εμπορική χρήση της φωνής. Μπορείς, δηλαδή, να καταθέσεις το δικό σου ηχητικό δείγμα (το όνομά σου ή μια χαρακτηριστική φράση) και να διεκδικήσεις αποκλειστικά δικαιώματα χρήσης για υπηρεσίες ψυχαγωγίας, θεατρικών παραγωγών, ενημέρωσης και διαφήμισης.

Προστατεύει όντως από τα deepfakes;

Η κατοχύρωση δεν είναι “ψηφιακή ασπίδα” – δεν εμποδίζει το λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης από το να κλωνοποιήσει τεχνικά τη φωνή σου. Σου δίνει όμως το πιο άμεσο και ισχυρό νομικό όπλο για να την υπερασπιστείς:

• Αν κάποιος χρησιμοποιήσει ένα deepfake της φωνής σου για να προωθήσει κάτι, να πουλήσει υπηρεσίες, να παραπλανήσει το κοινό ή να πλήξει την επαγγελματική σου εικόνα, δεν χρειάζεται να μπλέξεις σε μακροχρόνιες δίκες για “συκοφαντική δυσφήμιση” ή “απάτη” προκειμένου να βρεις το δίκιο σου.
• Μπορείς να κινηθείς εναντίον του αμέσως για παραβίαση εμπορικού σήματος (trademark infringement). Οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες (YouTube, Facebook κ.λπ.) κατεβάζουν ταχύτατα περιεχόμενο όταν υπάρχει ξεκάθαρη καταγγελία παραβίασης σήματος, ενώ παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για τη διεκδίκηση υψηλών αποζημιώσεων.

Τα πρακτικά βήματα

1. Δημιουργία Ηχητικού: Ηχογραφείς ένα καθαρό ψηφιακό αρχείο ήχου με τη φωνή σου.
2. Επιλογή Κλάσεων: Αποφασίζεις τις επαγγελματικές κατηγορίες που σε αφορούν (π.χ. Κλάση 41 για εκπαίδευση/ψυχαγωγία, Κλάση 35 για διαφήμιση/επικοινωνία).
3. Κατάθεση: Υποβάλλεις την αίτηση στο ευρωπαϊκό EUIPO (ή εναλλακτικά στον κυπριακό Κλάδο Διανοητικής Ιδιοκτησίας), συνήθως με τη βοήθεια ενός δικηγόρου που εξειδικεύεται στα πνευματικά δικαιώματα.
4. Κόστος: Μια βασική ηλεκτρονική αίτηση στο EUIPO κοστίζει γύρω στα 850 ευρώ σε παράβολα και, αν εγκριθεί, προστατεύει το σήμα για 10 χρόνια στο σύνολο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.