Η ιστορία του τρίτου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τόμας Τζέφερσον, συνεχίζει να προκαλεί έντονες συζητήσεις περισσότερο από δύο αιώνες μετά τον θάνατό του. Παρότι για δεκαετίες αντιμετωπιζόταν ως φήμη, σήμερα η σχέση του με τη σκλάβα Σάλι Χέμινγκς θεωρείται από τη συντριπτική πλειονότητα των ιστορικών ως ιστορικό γεγονός.
Ο Τόμας Τζέφερσον, ένας από τους συντάκτες της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών και τρίτος πρόεδρος της χώρας (1801-1809), είχε αποκτήσει έξι παιδιά με τη Σάλι Χέμινγκς, μια σκλάβα που ανήκε στην περιουσία του και η οποία ήταν ετεροθαλής αδελφή της εκλιπούσας συζύγου του, Μάρθα Τζέφερσον.
Το σκάνδαλο που συγκλόνισε την Αμερική
Οι πρώτες δημόσιες καταγγελίες δημοσιεύθηκαν το 1802 από εφημερίδα της Βιρτζίνια, προκαλώντας πολιτική θύελλα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Τζέφερσον. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι αξιοποίησαν την υπόθεση για να τον πλήξουν, ενώ ο ίδιος δεν απάντησε ποτέ δημόσια στις κατηγορίες.
Για σχεδόν 200 χρόνια η υπόθεση παρέμεινε αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ ιστορικών, καθώς δεν υπήρχαν αδιάσειστα αποδεικτικά στοιχεία.
Η σχέση με τη Σάλι Χέμινγκς
Η Σάλι Χέμινγκς γεννήθηκε περίπου το 1773 και ήταν κόρη του Τζον Γουέιλς, του ίδιου ανθρώπου που ήταν και πατέρας της Μάρθας Τζέφερσον. Αυτό σημαίνει ότι οι δύο γυναίκες ήταν ετεροθαλείς αδελφές.
Όταν η Μάρθα πέθανε το 1782, η εννιάχρονη τότε Σάλι παρέμεινε στην ιδιοκτησία του Τζέφερσον, μαζί με την υπόλοιπη οικογένεια Χέμινγκς, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς της δουλείας στη Βιρτζίνια.
Το 1787, σε ηλικία περίπου 14 ετών, η Σάλι ταξίδεψε στο Παρίσι για να συνοδεύσει τη μικρή κόρη του Τζέφερσον, όπου εκείνος υπηρετούσε ως διπλωμάτης των Ηνωμένων Πολιτειών. Πολλοί ιστορικοί θεωρούν ότι εκεί ξεκίνησε η σχέση τους, χωρίς όμως να υπάρχει άμεση τεκμηρίωση για τον ακριβή χρόνο έναρξής της.
Έξι παιδιά που γεννήθηκαν σκλάβοι
Η Σάλι Χέμινγκς απέκτησε συνολικά έξι παιδιά, τα οποία, σύμφωνα με τη νομοθεσία της εποχής, γεννήθηκαν ως σκλάβοι επειδή ακολουθούσαν τη νομική ιδιότητα της μητέρας τους.
Τέσσερα από τα παιδιά έφτασαν στην ενηλικίωση και τελικά απέκτησαν την ελευθερία τους, γεγονός που θεωρείται ασυνήθιστο για τα δεδομένα της εποχής.
Το DNA έδωσε απαντήσεις
Η μεγάλη ανατροπή ήρθε το 1998, όταν δημοσιεύθηκε γενετική έρευνα που συνέκρινε απογόνους της οικογένειας Τζέφερσον με απογόνους του Έστον Χέμινγκς, ενός από τους γιους της Σάλι.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο πατέρας του Έστον ανήκε στη γενεαλογική γραμμή των Τζέφερσον. Σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία, η πλειονότητα των ειδικών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Τόμας Τζέφερσον ήταν ο βιολογικός πατέρας των παιδιών της Σάλι Χέμινγκς.
Σήμερα, ακόμη και το ιστορικό κτήμα του Μοντιτσέλο, όπου έζησε ο Τζέφερσον, αναγνωρίζει επίσημα ότι ο τρίτος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν ο πατέρας των παιδιών της.
Η συζήτηση συνεχίζεται
Παρότι η πατρότητα θεωρείται πλέον ιστορικά τεκμηριωμένη, εξακολουθεί να υπάρχει συζήτηση σχετικά με τη φύση της σχέσης μεταξύ του Τζέφερσον και της Σάλι Χέμινγκς.
Πολλοί ιστορικοί επισημαίνουν ότι, καθώς η Χέμινγκς ήταν σκλάβα και ο Τζέφερσον ιδιοκτήτης της, δεν μπορούσε να υπάρξει πραγματική ισότητα ή ελεύθερη συναίνεση σύμφωνα με τα σημερινά πρότυπα. Άλλοι εστιάζουν στο γεγονός ότι η σχέση διήρκεσε επί δεκαετίες και ότι τα παιδιά τους απέκτησαν τελικά την ελευθερία τους.
Η έλλειψη προσωπικών γραπτών μαρτυριών από τη Σάλι Χέμινγκς σημαίνει ότι πολλές πτυχές της ιστορίας πιθανότατα θα παραμείνουν άγνωστες.
Discover more from Agora Περιοδικό
Subscribe to get the latest posts sent to your email.




