Με την ειρωνεία σου Αλικάκο, το τάμα έφτασε στον Πανορμίτη

Πρόσφατα διάβασα ένα δημοσίευμα για ένα γράμμα μέσα σε μπουκάλι, με ένα τάμα 50 ευρώ και μια θερμή παράκληση προς τον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Το βρήκε ο δημοσιογράφος Δημήτρης Αλικάκος, ο οποίος επέλεξε να το δημοσιοποιήσει στο Facebook, μαζί με το δικό του προσωπικό ρατσιστικό σχόλιο. Ενοχλήθηκα πολύ για τη στάση ειρωνείας και απαξίωσης απέναντι σε μια πράξη πίστης, ενός δημοσιογράφου που θα έπρεπε να έχει ανοιχτούς τους ορίζοντες της σκέψης του και να σέβεται τους συνανθρώπους του.

Άρθρο του Γιώργου Κωνσταντίνου / Επικοινωνιολόγος, Connekt Communication Consultants

Ο Κωνσταντίνος και η σύζυγός (δεν αναφέρεται το όνομά της στην ανάρτηση του Αλικάκου) του –που στη συγκεκριμένη πράξη τους δεν ενοχλούν κανέναν με την πίστη ή τον τρόπο τους– ακολούθησαν μια αρχέγονη ορθόδοξη παράδοση: Το τάμα στον Πανορμίτη, τον Αρχάγγελο της Σύμης. Μια παράδοση που κρατά αιώνες, όπου γράμματα, προσευχές και ευχαριστίες στέλνονται μέσα σε μπουκάλια στη θάλασσα, με την ελπίδα –και τη βεβαιότητα– ότι θα φτάσουν στο μοναστήρι της Σύμης.

Υπάρχουν δεκάδες τεκμηριωμένες περιπτώσεις που αυτά τα μπουκάλια, είτε μέσω θαλάσσιων ρευμάτων είτε μέσω ψαράδων και ναυτικών, βρίσκουν το δρόμο τους προς τον Πανορμίτη. Η μονή έχει δημιουργήσει ακόμα και μουσείο αφιερωμένο σε αυτά τα «θαλάσσια τάματα». Κι όμως, αυτή η βαθιά λαϊκή παράδοση παρουσιάστηκε από τον δημοσιογράφο με ύφος χλευαστικό. Το σχόλιό του, ότι «ο Αρχάγγελος δεν κάνει παιδιά, να πάτε σε γιατρό», δεν είναι απλώς άτοπο. Είναι άκομψο, προσβλητικό και ρατσιστικό απέναντι στο δικαίωμα κάθε ανθρώπου να πιστεύει.

Η πίστη δεν είναι κάτι που οφείλεις να εξηγείς ή να αποδεικνύεις στους συνανθρώπους σου, φτάνει να μην απειλείς τη ζωή και τα ανθρώπινα δικαιώματά τους. Όπως δεν είναι υποχρεωτικό να συμμερίζεσαι μια ιδεολογία για να τη σέβεσαι. Ο Κωνσταντίνος δεν ζήτησε να διαφημιστεί. Δεν έγραψε κάτι δημόσια. Έστειλε ένα τάμα –μια πράξη ιδιωτικής πνευματικής ανάγκης– στη θάλασσα. Το μπουκάλι του δεν είχε σκοπό να φτάσει στα φώτα της δημοσιότητας αλλά σε έναν τόπο ιερό για τον ίδιο και τη σύζυγό του.

Εκμετάλλευση για ίδιον όφελος

Ο δημοσιογράφος, αντί να ανταποκριθεί με διακριτικότητα και σεβασμό, εκμεταλλεύτηκε τη στιγμή για να κάνει επίδειξη της δικής του άποψης. Μπορούσε απλώς να στείλει το μπουκάλι στο μοναστήρι, όπως επιθυμούσαν οι αποστολείς. Ή να το βάλει ξανά εκεί που το βρήκε. Όχι όμως να χτίσει δημόσια αφήγηση εις βάρος δύο ανθρώπων που απλώς ήλπισαν, χωρίς να βλάψουν κανέναν.

Η διαφορετικότητα δεν είναι αφορά υποθέσεις σεξουαλικής ταυτότητας ή φυλετικής καταγωγής. Είναι και υπόθεση πίστης ή εσωτερικών αξιών ή τρόπου που επιλέγει κανείς να ζει ή να πορεύεται με αξιοπρέπεια.

Σε μια εποχή που μιλάμε για αποδοχή και ενσυναίσθηση, είναι κρίσιμο να θυμόμαστε ότι η πραγματική ανοχή δεν αφορά μόνο όσους μας μοιάζουν ή όσους είναι στη μόδα. Αφορά –πρωτίστως– εκείνους που σκέφτονται και ζουν αλλιώς. Και ειδικά αυτούς που πράττουν με ταπεινότητα.

Έγινε το θαύμα

Ο δημοσιογράφος ίσως δεν κατάλαβε ότι με αυτή του τη στάση, άθελά του, επιβεβαίωσε το θαύμα: Το μπουκάλι βρήκε τον δρόμο του και μάλιστα πανηγυρικά. Και η προσευχή έφτασε –έστω κι έτσι– εκεί που έπρεπε. Και να ξέρει ότι με την ασέβειά του στους συνανθρώπους του, έκανε “διάσημη” την παράδοση του Πανορμίτη και των ταμάτων στη θάλασσα. Και απλώς για την ιστορία να ξέρει ότι μια μέρα θα βρει και το δικό μου μπουκαλάκι στη θάλασσα που έστειλα στον Πανορμίτη πριν 17 χρόνια. Για το δικό μου, του ζητώ να δώσει μεγαλύτερη δημοσιότητα (για να το μάθω), να πάρει τα λεφτά και να πληρώσει γραμματόσημα (τα ρέστα να τα κρατήσει ο ίδιος για τον κόπο του) ώστε να στείλει την επιστολή στο μοναστήρι στη Σύμη, τώρα που έμαθε τον τρόπο. Μετά θα πάω εγώ να πάρω άλλα λεφτά στον Αρχάγγελο (επειδή έτσι θέλω). Αμήν.