Από τη συγκράτηση του διοξειδίου του άνθρακα και την προστασία της βιοποικιλότητας μέχρι την παροχή νερού και εκατομμυρίων θέσεων εργασίας, τα δάση αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους συμμάχους της ανθρωπότητας.
Τα δάση καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο της χερσαίας επιφάνειας της Γης και αποτελούν βασικό πυλώνα τόσο για την περιβαλλοντική ισορροπία όσο και για την ανθρώπινη ευημερία.
Φιλοξενούν περισσότερο από το μισό των χερσαίων ειδών του πλανήτη, αποθηκεύουν τεράστιες ποσότητες άνθρακα και προστατεύουν ανθρώπινες κοινότητες από πλημμύρες, καταιγίδες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Σύμφωνα με το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον – UNEP, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η συγκράτηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς την προστασία και την αποκατάσταση των δασών.
Τα δάση ως φυσική ασπίδα απέναντι στην κλιματική αλλαγή
Μέσω της φωτοσύνθεσης, τα δέντρα απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και το αποθηκεύουν στη βιομάζα και στο έδαφος. Η διαδικασία αυτή περιορίζει τη συγκέντρωση των αερίων του θερμοκηπίου και συμβάλλει στη συγκράτηση της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Διάβασε: Κίνα: 66 δισεκατομμύρια δέντρα σε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα αναδάσωσης στην ιστορία
Η δυνατότητα των δασών να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών υπολογίζεται μεταξύ 4,1 και 6,5 δισεκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα έως το 2030.
Η προστασία των υφιστάμενων δασών, η βιώσιμη διαχείρισή τους, η αναδάσωση και η αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων θα μπορούσαν να καλύψουν έως και το 30% των διαθέσιμων μέτρων περιορισμού της κλιματικής αλλαγής κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας.
Πολύ περισσότερα από αποθήκες άνθρακα
Η αξία των δασών δεν περιορίζεται στον ρόλο τους ως φυσικών αποθηκών άνθρακα. Ρυθμίζουν τον κύκλο του νερού, συγκρατούν το έδαφος, περιορίζουν τη διάβρωση και λειτουργούν ως προστατευτικά αναχώματα απέναντι σε πλημμύρες και καταιγίδες.
Ένας ήρωας: Ο «Άνθρωπος που Φύτευε Δέντρα» στην Ινδία: Η ιστορία του Jadav Payeng
Παράλληλα, συμβάλλουν στην παροχή πόσιμου νερού σε σχεδόν τις μισές από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου. Το πρόγραμμα UN-REDD αναφέρει ότι τα δάση συνδέονται με περίπου το 75% των παγκόσμιων αποθεμάτων γλυκού νερού και φιλοξενούν το 80% της χερσαίας βιοποικιλότητας.
Εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται άμεσα από τα δάση για τροφή, φάρμακα, καύσιμα, ξυλεία, εισόδημα και προστασία. Υπολογίζεται, επίσης, ότι περισσότερες από 86 εκατομμύρια «πράσινες» θέσεις εργασίας συνδέονται με τα δασικά οικοσυστήματα.
Η αποψίλωση συνεχίζει να απειλεί τον πλανήτη
Παρά τη σημασία τους, τα δάση εξακολουθούν να καταστρέφονται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Η αποψίλωση υπονομεύει τις προσπάθειες περιορισμού της κλιματικής αλλαγής, καταστρέφει οικοτόπους και απειλεί την επιβίωση κοινοτήτων που εξαρτώνται από τα δασικά οικοσυστήματα.
Μεταξύ των κυριότερων αιτιών καταστροφής των τροπικών δασών βρίσκεται η επέκταση της παραγωγής προϊόντων όπως:
- το φοινικέλαιο,
- το βοδινό κρέας,
- η σόγια,
- η ξυλεία.
Η παραγωγή αυτών των προϊόντων χρειάζεται να αποσυνδεθεί από την καταστροφή των δασών, μέσα από αυστηρότερους κανόνες, βιώσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και αποτελεσματικότερους ελέγχους.
Οικονομική επένδυση με τεράστια απόδοση
Η προστασία των δασών δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική υποχρέωση αλλά και οικονομική επένδυση. Σύμφωνα με το UNEP, επενδύσεις ύψους 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την καταπολέμηση της αποψίλωσης θα μπορούσαν να αποφέρουν οφέλη αξίας έως και 2,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, μέσα από προϊόντα και οικοσυστημικές υπηρεσίες που θα διασωθούν.
Στοχευμένες επενδύσεις στη δασοπονία, στην αποκατάσταση οικοσυστημάτων και στη βιώσιμη διαχείριση μπορούν, παράλληλα, να δημιουργήσουν εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας.
Η ενίσχυση της χρηματοδότησης, η εφαρμογή κατάλληλων πολιτικών και η στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για να αξιοποιηθεί πλήρως η περιβαλλοντική και οικονομική αξία των δασών.
Η προστασία τους δεν αφορά μόνο τα δέντρα. Αφορά το κλίμα, το νερό, τη διατροφή, την οικονομία και, τελικά, την ίδια την ανθρώπινη επιβίωση.
Discover more from Agora Περιοδικό
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
