Τα Βαρώσια και η σχέση τους με την Αθηένου κατά την τουρκοκρατία

Τα Βαρώσια δημιουργήθηκαν μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου από τους Οθωμανούς το 1571. Οι Οθωμανοί απαγόρευσαν στους Χριστιανούς, κυρίως του Λατίνους (τους Ενετούς πρώην κατακτητές του νησιού), να κατοικούν εντός των τειχών της πόλης για λόγους ασφαλείας, με αποτέλεσμα οι λιγότερο προνομοιούχοι Χριστιανοί να εγκατασταθούν σε ένα προάστιο εκτός των τειχών, το οποίο ονομάστηκε “Βαρώσια” από την τουρκική λέξη “varos”, που σημαίνει “προάστιο”.

Επίσης, μία πληροφορία, που δεν διασταυρώντεται, αναφέρει ότι οι Οθωμανοί ανάγκασαν τους Ενετούς ευγενείς να εγκατασταθούν στην περιοχή της Αθηαίνου (τώρα γράφεται Αθηένου). Ωστόσο, η Αθηαίνου είναι γνωστή για την ιστορική της σημασία και την ανάπτυξή της κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Οι ευγενείς της Βενετίας οδηγήθηκαν στο μικρό χωριό Αθηαίνου, που τότε ονομαζόταν Ατίρνα ενώ οι Τούρκοι μέχρι σήμερα την αποκαλούν “Κιρατζήκιογιου” (τούρκικη λέξη κιρατζήδες, μεταφορείς), λόγω της ενασχόλησής των ντόπιων με τη μεταφορά αγαθών ως στρατοκόποι (οδοιπόροι).

Ο Μέλης Ζαχαριάδης σε κείμενο* του γράφει “Τὸ Βαρούς, ὅμως, αὐτὸ ἀπωκήθηκε ἀπὸ μόνους τοὺς Ενετοὺς τῶν κατωτέρων τάξεων, γιατὶ τοὺς εὐγενεῖς Ἐνετούς, τοὺς καὶ πλέον ἐπικίνδυνους γιατὶ ἡ τέχνη τους ήταν ἡ στρατιωτική, οἱ Τοῦρκοι τοὺς ἀνάγκασαν νὰ καταφύγουν στὸ τὸτε πολύ μικρό χωρὸ ᾿Ατίρνα, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὴν ᾿Αθηαίνου. Φτώχεια καὶ δυστυχία κατέτρεχε τους δυστυχείς αὐτούς, Δοῦκες, Κόντες, Μαρκησίους καὶ Ἱππότες, ποὺ γιὰ νὰ ζήσουν μετέρχουνταν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ στρατοκόπου κκιρατζῆ, ἐξ᾽ οὐ καὶ ἡ σημερινὴ ‘Αθηαίνου, τουρκιστί Κιρατζήκιογιου.”.

*