Βιογραφία: Στέλιος Αρκαδίου, άλλως Stelarc. Ο άνθρωπος με το αυτί στο χέρι

Ο Stelarc γεννήθηκε στη Λεμεσό της Κύπρου το 1946, σε μια εποχή μεγάλων κοινωνικών αλλαγών. Η πορεία του από το νησί μέχρι τη διεθνή καταξίωση στην Αυστραλία διαμόρφωσε καθοριστικά το όραμά του για το ανθρώπινο σώμα.

Γεννήθηκε στις 19 Ιουνίου 1946. Το 2026 διανύει το 80ό έτος της ηλικίας του παραμένοντας εξαιρετικά ενεργός και δραστήριος στην παγκόσμια καλλιτεχνική και ακαδημαϊκή σκηνή.

Τα πρώτα χρόνια στην Κύπρο

• Καταγωγή: Γεννήθηκε ως Στέλιος Αρκαδίου από Ελληνοκύπριους γονείς.
• Παιδική ηλικία: Πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στη Λεμεσό, μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν είχε καμία σχέση με τη μετέπειτα high-tech τέχνη του.
• Μετανάστευση: Το 1950, σε ηλικία μόλις 4 ετών, η οικογένειά του πήρε τη μεγάλη απόφαση να μεταναστεύσει για ένα καλύτερο μέλλον.

Η νέα ζωή στην Αυστραλία

• Εγκατάσταση: Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Μελβούρνη, η οποία εκείνη την περίοδο δεχόταν ένα τεράστιο κύμα Ελλήνων και Κυπρίων μεταναστών.
• Αλλαγή ονόματος: Σταδιακά άρχισε να χρησιμοποιεί το καλλιτεχνικό όνομα Stelarc (από το Stelios Arcadiou), το οποίο αργότερα κατοχύρωσε και νομικά.
• Σπουδές: Σπούδασε Τέχνη και Τεχνολογία στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης (University of Melbourne) και στο Caulfied Institute of Technology.

Πώς τα νεανικά χρόνια επηρέασαν την τέχνη του

• Πολιτισμικό Σοκ: Η μετάβαση από την αγροτική, μεταπολεμική Κύπρο στη ραγδαία αναπτυσσόμενη και εκβιομηχανισμένη Αυστραλία τον έκανε να δει νωρίς τη σχέση ανθρώπου και μηχανής.
• Αποστασιοποίηση: Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι η εμπειρία του ως μετανάστης τον βοήθησε να βλέπει το ίδιο του το σώμα ως «ξένο αντικείμενο» (human body as an object), κάτι που αποτέλεσε τη βάση για όλα τα μετέπειτα projects του.

Η απόφαση του Stelarc να μετακομίσει στην Ιαπωνία το 1970 ήταν το πιο καθοριστικό βήμα της καριέρας του. Έζησε εκεί για 19 ολόκληρα χρόνια, μια περίοδο κατά την οποία μετατράπηκε από έναν αντισυμβατικό φοιτητή καλών τεχνών σε παγκόσμιο είδωλο της cyberpunk και body art σκηνής.

Η αφορμή για τη φυγή

• Η απόρριψη στην Αυστραλία: Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, οι καθηγητές του στη Μελβούρνη δεν κατανοούσαν το όραμά του. Μάλιστα, δεν του επετράπη να ολοκληρώσει το τέταρτο έτος των σπουδών του επειδή θεωρούσαν τα projects του (κράνη και γυαλιά εικονικής πραγματικότητας) «εκτός ύλης».
• Η έλξη από το High-Tech: Έχοντας μελετήσει μόνο δυτική τέχνη και φιλοσοφία, ένιωσε την ανάγκη να βιώσει μια ανατολική κουλτούρα. Επέλεξε το Τόκιο επειδή εκείνη την εποχή η Ιαπωνία βρισκόταν στην αιχμή της τεχνολογικής και ρομποτικής επανάστασης.
• Η επιβίωση: Έφτασε στο Τόκιο χωρίς να γνωρίζει τη γλώσσα. Αρχικά βιοποριζόταν διδάσκοντας αγγλικά, αλλά σύντομα κατάφερε να βρει δουλειά ως καθηγητής τεχνών.

Τα δύο κορυφαία επιτεύγματα στην Ιαπωνία

Στο Τόκιο και τη Γιοκοχάμα, ο Stelarc υλοποίησε τα έργα που τον έκαναν παγκοσμίως διάσημο:

1. Η γέννηση των Αναρτήσεων (Suspensions): Το 1976 ξεκίνησε στο Τόκιο τις περίφημες περφόρμανς όπου κρεμούσε το σώμα του με γάντζους στο δέρμα. Η Ιαπωνία ήταν το ιδανικό μέρος, καθώς οι αρχές και οι γκαλερί έδειχναν μεγάλη ανοχή στην ακραία τέχνη χωρίς να παρεμβαίνουν. Σε μία από αυτές τις περφόρμανς στο Τόκιο, μάλιστα, είχε ράψει τα βλέφαρα και τα χείλη του κλειστά για μια εβδομάδα.
2. Το Τρίτο Χέρι (Third Hand – 1980): Συνεργάστηκε με Ιάπωνες μηχανικούς ρομποτικής στο Πανεπιστήμιο Waseda και την εταιρεία Imasen στη Ναγκόγια. Εκεί κατασκεύασε τον περίφημο μηχανικό βραχίονα, ο οποίος ενεργοποιούνταν από τα ηλεκτρικά σήματα των μυών του (EMG) και τον οποίο χρησιμοποιούσε για τα επόμενα 20 χρόνια σε όλο τον κόσμο.

Η εσωτερική εξερεύνηση του σώματος

Πριν καν ξεκινήσει τις αναρτήσεις, το 1975-1976 στην Ιαπωνία, χρησιμοποίησε ιατρικά ενδοσκόπια για να κινηματογραφήσει 3 μέτρα στο εσωτερικό του σώματός του (στο στομάχι, τους πνεύμονες και το παχύ έντερο), υποστηρίζοντας ότι η τέχνη πρέπει να κοιτάξει μέσα στον άνθρωπο και όχι μόνο γύρω από αυτόν.

Η Ιαπωνία λειτούργησε ως το απόλυτο εργαστήριο για τον Stelarc, προσφέροντάς του την τεχνολογία και την ελευθερία να αποδείξει ότι το σώμα μπορεί να επεκταθεί πέρα από τα βιολογικά του όρια

Μάθετε περισσότερα για το τρίτο του αυτί