Μετάβαση στο περιεχόμενο
Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2026
Επικαιρότητα

Χορηγίες πολιτισμού: νέος έλεγχος, παλιές προειδοποιήσεις και το ερώτημα των κυρώσεων

Τι αποκαλύπτει η νέα έκθεση, ποιοι έλεγχοι είχαν προηγηθεί και τι προκύπτει από το δημόσιο αρχείο για κυρώσεις στο Υφυπουργείο Πολιτισμού.

Ο χορός ως γλώσσα της ύπαρξης - Μήνυμα για τη Διεθνή Ημέρα Χορού 2026
A dancer captured mid-leap with motion trails on stage

Οι σημερινές διαπιστώσεις της Ελεγκτικής για τις πολιτιστικές χορηγίες έχουν προϊστορία. Η έρευνα στο δημόσιο αρχείο αναδεικνύει παλαιότερους ελέγχους και προειδοποιήσεις, αλλά δεν τεκμηριώνει δημοσιοποιημένη τελική κύρωση για αντίστοιχες παρατυπίες στο Υφυπουργείο Πολιτισμού.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία ανακοίνωσε στις 18 Νοεμβρίου 2026 τη δημοσίευση της ειδικής έκθεσης ΕΕ-ΕΥ 34/2026 για τα χορηγικά προγράμματα του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού. Ο δειγματοληπτικός έλεγχος καλύπτει τα «Κύπρια» 2024–2025 και τα υποπρογράμματα Μουσικής και Θεάτρου του «Πολιτισμός ΙΙ» για το 2025. Πρόκειται για συγκεκριμένο πεδίο ελέγχου, όχι για αποτίμηση του συνόλου της πολιτιστικής χρηματοδότησης. Επίσημη ανακοίνωση Ελεγκτικής · Πλήρες κείμενο έκθεσης, αντίγραφο δημοσιευμένο από το ThemaOnline.

Τι βρήκε ο νέος έλεγχος

Στα ευρήματα περιλαμβάνεται χορηγία €50.000 σε αναγνωρισμένο φιλανθρωπικό ίδρυμα, παρότι αυτή η κατηγορία αποκλειόταν από τους όρους του «Κύπρια 2025». Καταγράφονται επίσης πέντε αιτήσεις στη Μουσική, συνολικού ύψους €74.036, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση ότι η μουσική αποτελούσε κύρια δραστηριότητα των φορέων. Η προειδοποίηση εδώ αφορά τον έλεγχο της επιλεξιμότητας πριν δοθούν τα χρήματα. SigmaLive, 18/11/2026.

Η αξιολόγηση εμφανίζει εξίσου σοβαρές ασυνέπειες: αιτήσεις με ίδιες παρατηρήσεις έλαβαν 80% και 93%, ενώ για την ίδια δράση υπήρχαν δύο ομαδικά έντυπα με διαφορετική βαθμολογία και ίδιο σκεπτικό. Στο «Κύπρια 2024» οι δηλώσεις εμπιστευτικότητας και μη σύγκρουσης συμφερόντων υπογράφηκαν σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά την αξιολόγηση. Σε ανταγωνιστικά προγράμματα, τέτοια κενά δυσκολεύουν την επαλήθευση ότι όλοι κρίθηκαν με τους ίδιους κανόνες. Αναλυτικά τα ευρήματα στον Φιλελεύθερο.

Στα παραστατικά δέκα φορέων εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, ηλεκτρονικά επικολλημένες υπογραφές και συνεχόμενη αρίθμηση εγγράφων διαφορετικών προμηθευτών. Η ίδια η έκθεση διευκρινίζει ότι αυτά δεν αποδεικνύουν αυτομάτως πλαστογράφηση ή άλλη παρατυπία, αλλά χρειάζονται διερεύνηση. Αντίστοιχα, τα κενά στους ελέγχους επικαλυπτόμενων δαπανών καταδεικνύουν κίνδυνο διπλής χρηματοδότησης, όχι απόδειξη ότι αυτή συνέβη. ΕΕ-ΕΥ 34/2026, σύνοψη οικονομικού ελέγχου.

2023: Υπήρξε έρευνα — χωρίς διαπίστωση παρανομίας

Τον Μάιο του 2023 είχαν δημοσιοποιηθεί καταγγελίες για χορηγίες του Προγράμματος Πολιτιστικής Αποκέντρωσης και σχέσεις δικαιούχων με σύμβουλο του τότε υφυπουργού. Η υπόθεση εξετάστηκε από την Ελεγκτική. Όμως η κατάληξή της είναι ουσιώδης: σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υφυπουργείου που δημοσίευσε η «Αλήθεια» στις 26 Μαΐου 2023, ο Γενικός Ελεγκτής, αφού μελέτησε τους φακέλους, δεν διαπίστωσε παραβίαση νόμου ή κανονισμού στη διαδικασία επιλογής. «Αλήθεια», 26/5/2023.

Στην ίδια ανακοίνωση αναφερόταν ότι η αξιολόγηση έγινε στο επίπεδο του αρμόδιου Τμήματος με εξωτερικό αξιολογητή και ότι η προκήρυξη, η υποβολή αιτήσεων και ο ορισμός της επιτροπής προηγήθηκαν της ανάληψης καθηκόντων της νέας κυβέρνησης. Συνεπώς, η συγκεκριμένη υπόθεση τεκμηριώνει προηγούμενη ελεγκτική παρέμβαση. Δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αποδεδειγμένο σκάνδαλο που έμεινε ατιμώρητο. Η δημοσιευμένη απάντηση του Υφυπουργείου.

Ριάλτο: Ελεγκτικές επισημάνσεις από το 2022

Παλαιότερη και τεκμηριωμένη διαδρομή έχει η χρηματοδότηση του Θεάτρου Ριάλτο. Η ειδική έκθεση ΕΕ-ΕΥ 33/2025 για το Υπουργείο Οικονομικών αναφέρεται σε επιστολή της Ελεγκτικής της 26ης Αυγούστου 2022. Το ερώτημα αφορούσε την πρόσθετη «κατά χάριν» χρηματοδότηση πέρα από τη χορηγία του Υφυπουργείου Πολιτισμού. Η έκθεση καταγράφει €250.000 ετησίως από το Υπουργείο Οικονομικών, €120.000 από το Υφυπουργείο και δωρεάν χρήση του κτηρίου. Η Ελεγκτική έκρινε ότι η μεταχείριση δημιουργούσε ανισότητα έναντι άλλων ιδιωτικών θεατρικών φορέων και ζήτησε αντικειμενικά κριτήρια. Επίσημη έκθεση ΕΕ-ΕΥ 33/2025, σ. 25–27.

Στο ίδιο κείμενο καταγράφεται και η θέση της Αρμόδιας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων ότι η ανάθεση έξι κρατικών διοργανώσεων μπορούσε να εκληφθεί ως αγορά υπηρεσιών και χρειαζόταν αναδιαμόρφωση της διαδικασίας. Πρόκειται για έλεγχο του Υπουργείου Οικονομικών που αγγίζει άμεσα τις πρακτικές του Υφυπουργείου Πολιτισμού, όχι για ξεχωριστή καταδικαστική απόφαση εναντίον του. Η επίσημη καταγραφή.

Το Ριάλτο απάντησε ότι λειτουργεί με διαφάνεια, ότι οι λογαριασμοί και ο προγραμματισμός του υποβάλλονται στα αρμόδια υπουργεία και ότι δεν είχε παρουσιαστεί οικονομική ή διαχειριστική ανωμαλία. Υποστήριξε επίσης ότι η ευθύνη για το εκκρεμές θεσμικό πλαίσιο δεν βαρύνει το ίδιο. Η απάντηση αυτή αποτελεί τη θέση του οργανισμού απέναντι στις παρατηρήσεις του ελέγχου. Απάντηση Ριάλτο, 11/9/2025.

Οι προειδοποιήσεις για την εποπτεία

Τον Ιανουάριο του 2024 η Έφορος Εσωτερικού Ελέγχου Άννα Ζαβού είχε δηλώσει στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής ότι το Υφυπουργείο Πολιτισμού δεν διέθετε ούτε ένα άτομο στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου. Η δήλωση αποτυπώνει την κατάσταση εκείνης της περιόδου· δεν τεκμηριώνει από μόνη της τη σημερινή στελέχωση. InBusinessNews, 25/1/2024.

Υπήρχαν επίσης παλαιότερα ευρήματα για τη χρηματοδότηση του ΘΟΚ σε έκθεση του Υπουργείου Παιδείας, με ζητήματα οικονομικών στοιχείων και εσωτερικού ελέγχου. Χρειάζεται όμως σωστή απόδοση της ευθύνης: το ελεγχόμενο έτος αφορούσε το Υπουργείο Παιδείας, ενώ οι αρμοδιότητες για τον ΘΟΚ μεταφέρθηκαν στο Υφυπουργείο Πολιτισμού από την 1η Ιουλίου 2022. Τα ευρήματα και η διευκρίνιση αρμοδιότητας.

Υπήρξαν τιμωρίες; Τι τεκμηριώνεται

Στις δημόσια διαθέσιμες πηγές που εξετάστηκαν δεν εντοπίστηκε δημοσιοποιημένη τελική πειθαρχική ποινή ή ποινική καταδίκη για τις αντίστοιχες υποθέσεις πολιτιστικών χορηγιών που περιγράφονται εδώ. Αυτό είναι αποτέλεσμα της έρευνας στο δημόσιο αρχείο, όχι απόδειξη ότι δεν επιβλήθηκε ποτέ καμία κύρωση. Ούτε μια σύσταση διόρθωσης ούτε η έναρξη έρευνας ισοδυναμούν με τιμωρία.

Υπάρχει, πάντως, καταγεγραμμένη κατάληξη σε άλλη διοικητική υπόθεση του Υφυπουργείου: την έκδοση που συνόδευσε τη συμμετοχή στην Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής του 2025. Σε συνέντευξή της στο «Παράθυρο», η τότε υφυπουργός Βασιλική Κασσιανίδου ανέφερε ότι η πειθαρχική έρευνα ολοκληρώθηκε στα τέλη Νοεμβρίου 2025 χωρίς προσωπική πειθαρχική ευθύνη. Απέδωσε το αποτέλεσμα στην απουσία σαφών διαδικασιών και οδηγιών. Ρεπορτάζ του REPORTER στις 8 Ιουνίου 2026 επιβεβαίωσε ότι η υπόθεση έκλεισε χωρίς καταλογισμό πειθαρχικής ευθύνης. Η δήλωση της Κασσιανίδου · Το μεταγενέστερο ρεπορτάζ.

Η Μπιενάλε αφορά διαφορετική υπόθεση και δεν πρέπει να συγχέεται με τον σημερινό έλεγχο χορηγιών ή να παρουσιάζεται ως έρευνα της Ελεγκτικής. Δείχνει όμως γιατί η ερώτηση «τι απέγινε η έρευνα;» χρειάζεται συγκεκριμένη, δημόσια απάντηση.

Η απάντηση και το επόμενο βήμα

Το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού υποστηρίζει ότι την τελευταία τριετία ανασχεδιάζει τα χορηγικά προγράμματα και ότι αρκετές συστάσεις έχουν ήδη δρομολογηθεί ή υλοποιούνται. Η Ελεγκτική καταγράφει και βελτίωση του χρόνου αξιολόγησης στα «Κύπρια», από 84 ημέρες το 2024 σε 59 το 2025 και 38 το 2026. Αυτή η πρόοδος συνυπάρχει με τα ευρήματα και πρέπει να αποτυπωθεί. Η θέση του Τμήματος και οι χρόνοι αξιολόγησης.

Το ζητούμενο πλέον είναι ελέγξιμο: ποιες περιπτώσεις θα διερευνηθούν, αν προκύπτουν ποσά προς ανάκτηση, ποιος έχει την ευθύνη εφαρμογής κάθε σύστασης και πότε θα δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα. Η επαρκής χρηματοδότηση της δημιουργίας και η λογοδοσία για τη διαχείρισή της υπηρετούν τον ίδιο σκοπό: να φτάνουν οι δημόσιοι πόροι δίκαια στους ανθρώπους του πολιτισμού.

Εικόνα: γενική εικονογράφηση χορού από τη βιβλιοθήκη του Agora. Δεν συνδέεται με τους φορείς ή τις υποθέσεις του ρεπορτάζ.


Discover more from Agora Περιοδικό

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Συνεχίστε την ανάγνωση