Πάμε Καϊμακλί 2026: Ο δρόμος που έφτιαξαν οι κάτοικοι το 1975 ξαναζωντανεύει

Ένας δρόμος με ξεχωριστή ιστορία στο Καϊμακλί μετατρέπεται αυτές τις ημέρες σε χώρο παιχνιδιού, τέχνης και συλλογικής δημιουργίας. Η οδός Συνεργασίας, από την οποία περνούσε κάποτε ο κυπριακός σιδηρόδρομος, βρίσκεται στο επίκεντρο του φεστιβάλ Πάμε Καϊμακλί 2026, που πραγματοποιείται στις 24 και 25 Οκτωβρίου.

Στο Καϊμακλί βρίσκεται ήδη η γαλλική δημιουργική ομάδα Collectif Etc, η οποία συνεργάζεται με τους Urban Gorillas και κατοίκους της περιοχής για τη δημιουργία πρωτότυπων κατασκευών.

Μάθε: Μεσοκελεύσι, η παλιά ονομασία του Καϊμακλιού

Γάλλοι δημιουργοί δίνουν νέα ζωή στην παλιά σιδηροδρομική διαδρομή

Οι Florent Chiappero, Maxence Bohn και Leo Hudson συμμετέχουν στο εγχείρημα «Common Tracks: Playful Acts of Care and Collective Repair», το οποίο επιδιώκει να μετατρέψει την παλιά διαδρομή των τρένων σε χώρο συνάντησης και δημιουργικότητας.

Οι κατασκευές δημιουργούνται επιτόπου, μέσα από πειραματισμό, χειρωνακτική εργασία και συνεργασία με την τοπική κοινότητα. Οι κάτοικοι προσκαλούνται να γνωρίσουν τους δημιουργούς και να συμμετάσχουν στη διαδικασία.

Μία από τις κινητές κατασκευές αποτελεί ιδιαίτερη αναφορά στο ιστορικό εργοστάσιο παγωτών Regis του Καϊμακλίου, το οποίο βρίσκεται στην οδό Συνεργασίας.

Η σύνδεση δεν είναι τυχαία. Το εγχείρημα αξιοποιεί στοιχεία της τοπικής ιστορίας και της καθημερινής ζωής, δίνοντάς τους νέα μορφή μέσα στον δημόσιο χώρο.

Ο δρόμος που κατασκευάστηκε από τους ίδιους τους κατοίκους

Η ιστορία της οδού Συνεργασίας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Ο Κυπριακός Κυβερνητικός Σιδηρόδρομος λειτούργησε από το 1905 μέχρι το 1951, συνδέοντας την Αμμόχωστο με τη Λευκωσία, τη Μόρφου και την Ευρύχου. Μία από τις διαδρομές του περνούσε μέσα από το Καϊμακλί.

Μετά την κατάργηση του σιδηροδρόμου, οι παλιές γραμμές εγκαταλείφθηκαν. Ωστόσο, το 1975 οι κάτοικοι του Καϊμακλίου ανέλαβαν μια ξεχωριστή πρωτοβουλία: με προσωπική, εθελοντική εργασία διαμόρφωσαν δρόμο στη θέση της παλιάς σιδηροδρομικής γραμμής.

Ο δρόμος ονομάστηκε Συνεργασίας, αποτυπώνοντας ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε.

Το σπάνιο τηλεοπτικό ντοκουμέντο του 1975

Στο ψηφιακό αρχείο του ΡΙΚ διασώζεται κινηματογραφημένο υλικό από τα επίσημα εγκαίνια της οδού Συνεργασίας, στις 13 Δεκεμβρίου 1975.

Στο ιστορικό βίντεο εμφανίζεται ο τότε δήμαρχος Λευκωσίας, Λέλλος Δημητριάδης, ο οποίος πραγματοποιεί τα αποκαλυπτήρια της πινακίδας του δρόμου. Παρευρίσκεται επίσης ο τότε υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μάρκος Σπανός.

Το ντοκουμέντο καταγράφει μια χαρακτηριστική στιγμή της ιστορίας του Καϊμακλίου, όταν οι κάτοικοι ανέλαβαν συλλογικά τη βελτίωση της γειτονιάς τους.

Δείτε το ιστορικό βίντεο των εγκαινίων του 1975 από το αρχείο του ΡΙΚ

Από τη Μπιενάλε της Βενετίας στο Καϊμακλί

Η γαλλική ομάδα Collectif Etc δραστηριοποιείται στον χώρο της αρχιτεκτονικής, της πολεοδομίας, της τέχνης και του σχεδιασμού δημόσιων χώρων.

Η ομάδα συμμετείχε το 2018 στη 16η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, εκπροσωπώντας τη Γαλλία σε συνεργασία με το αρχιτεκτονικό σχήμα Encore Heureux.

Εκείνη τη χρονιά πραγματοποιήθηκε και η πρώτη γνωριμία της με τους Urban Gorillas. Οκτώ χρόνια αργότερα, η συνεργασία τους υλοποιείται στο Καϊμακλί.

Το Καϊμακλί θυμάται το τρένο του

Το φετινό φεστιβάλ έχει θεματική «[+]εργα-σίες» και μεταφέρεται από τον ιστορικό πυρήνα της γειτονιάς στην οδό Συνεργασίας.

Πέρα από τις κατασκευές του Collectif Etc, το πρόγραμμα περιλαμβάνει την έκθεση «Βαγόνι 152» στον πρώην σιδηροδρομικό σταθμό Καϊμακλίου, με φωτογραφίες, αρχειακό υλικό και προφορικές μαρτυρίες κατοίκων.

Προβλέπονται επίσης θεατρικά δρώμενα, μουσική, εργαστήρια, εκθέσεις, προβολές και συμμετοχικά παιχνίδια.

Το φεστιβάλ πραγματοποιείται το Σάββατο 24 και την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, με τις κύριες υπαίθριες εκθέσεις και εγκαταστάσεις να λειτουργούν από τις 16:00 μέχρι τις 22:00.

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Το «Πάμε Καϊμακλί» διοργανώνεται από τους Urban Gorillas, με τη συμμετοχή δημιουργών από την Κύπρο και το εξωτερικό.

Η φετινή διοργάνωση συνδέει δύο διαφορετικές εποχές της ίδιας γειτονιάς: το 1975, όταν οι κάτοικοι εργάστηκαν μαζί για να δημιουργήσουν έναν δρόμο, και το 2026, όταν η ίδια διαδρομή γίνεται ξανά τόπος συλλογικής δημιουργίας.

Η έρευνα βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στις εξής πρωτογενείς πηγές:

• Επίσημη ιστοσελίδα Πάμε Καϊμακλί 2026 — ημερομηνίες, πρόγραμμα και ιστορία της οδού. pame-kaimakli.org
• Αρχείο ΡΙΚ – Εγκαίνια οδού Συνεργασίας, 1975 — αυθεντική ιστορική τεκμηρίωση. Αρχειακό Μαγνητοσκοπημένο Υλικό
• Collectif Etc — δράση και συμμετοχή στη Μπιενάλε της Βενετίας. collectifetc.com
• Regis Ice Cream — επιβεβαίωση της παρουσίας της εταιρείας στην οδό Συνεργασίας.

Διάβασε επίσης: Διεθνείς βραβεύσεις για το “Καϊμακλί”