Αστροναύτες έβγαλαν ακτινογραφίες στο διάστημα

Ένα σημαντικό βήμα για τη διαστημική ιατρική πέτυχε πλήρωμα εμπορικής διαστημικής αποστολής, πραγματοποιώντας τις πρώτες διαγνωστικές ακτινογραφίες ανθρώπινου σώματος σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Οι εικόνες ήταν υψηλής ποιότητας και επιβεβαίωσαν ότι η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα στο διάστημα.

Οι ακτινογραφίες λήφθηκαν με φορητό ασύρματο σύστημα, το οποίο χειρίστηκαν μέλη του πληρώματος χωρίς ιατρική εκπαίδευση, έπειτα από μόλις λίγες ώρες εκπαίδευσης. Το επίτευγμα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μέχρι σήμερα οι αστροναύτες βασίζονταν σχεδόν αποκλειστικά στους υπερήχους για ιατρικές εξετάσεις κατά τη διάρκεια των αποστολών.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νέα τεχνολογία θα συμβάλει στην αντιμετώπιση τραυματισμών και προβλημάτων υγείας σε μελλοντικές αποστολές μεγάλης διάρκειας, όπως εκείνες προς τη Σελήνη και τον Άρη, ενώ θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τον έλεγχο εξοπλισμού χωρίς αποσυναρμολόγηση.

Πώς έγιναν εφικτές

Η νέα δοκιμή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ιδιωτικής αποστολής Fram2 της SpaceX, μιας πτήσης διάρκειας περίπου τρεισήμισι ημερών σε πολική τροχιά. Το τετραμελές πλήρωμα είχε μαζί του ένα υπερφορητό, ασύρματο ψηφιακό σύστημα ακτίνων Χ. Οι συμμετέχοντες εκπαιδεύτηκαν για περίπου τέσσερις ώρες και πραγματοποίησαν ακτινογραφίες πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Οι ακτινογραφίες έγιναν στα χέρια, τους πήχεις, τον θώρακα, την κοιλιά και τη λεκάνη. Εξετάστηκαν ανεξάρτητα από ακτινολόγους στη Γη, οι οποίοι έκριναν ότι ήταν επαρκούς ποιότητας για διαγνωστική χρήση.

Ευκολότερες αποδείχθηκαν οι ακτινογραφίες των χεριών και των βραχιόνων, καθώς αυτά τα σημεία μπορούσαν να διατηρηθούν σχετικά σταθερά. Οι εικόνες του θώρακα, της κοιλιάς και της λεκάνης ήταν ελαφρώς χαμηλότερης ποιότητας, αλλά παρέμειναν πάνω από το απαιτούμενο διαγνωστικό όριο.

Η ίδια τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για τον έλεγχο διαστημικού εξοπλισμού, εντοπίζοντας κρυφές φθορές χωρίς να απαιτείται αποσυναρμολόγηση. Στη Γη, άλλωστε, οι ακτίνες Χ αξιοποιούνται ευρέως για μη καταστροφικούς ελέγχους, όπως στους σαρωτές ασφαλείας των αεροδρομίων.

Παραμένουν, πάντως, αρκετές προκλήσεις. Το σύστημα πρέπει να γίνει μικρότερο, ελαφρύτερο και ανθεκτικότερο, καθώς υπέστη ζημιές κατά την επιστροφή στη Γη, χωρίς όμως να πάψει να λειτουργεί. Σε αποστολές προς τη Σελήνη ή τον Άρη, όπου η άμεση υποστήριξη από γιατρούς στη Γη μπορεί να μην είναι εφικτή, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθά στον έλεγχο της ποιότητας των εικόνων και στον εντοπισμό πιθανών προβλημάτων.