Μια viral σύγκριση ανάμεσα σε 350 ml μπίρας και 350 ml Coca-Cola προκαλεί εντύπωση: περίπου ίδιες θερμίδες, αλλά τεράστια διαφορά στη ζάχαρη.
Υπάρχει όμως ένας τρίτος «παίκτης» που αλλάζει εντελώς τη σύγκριση: τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, τα οποία χρησιμοποιούν γλυκαντικές ουσίες όπως η ασπαρτάμη.
Έτσι, το πραγματικό ερώτημα γίνεται πιο σύνθετο:
Μπίρα με αλκοόλ, κανονικό αναψυκτικό με ζάχαρη ή αναψυκτικό χωρίς ζάχαρη με γλυκαντικά;
Η κανονική Coca-Cola: περίπου 37 γραμμάρια ζάχαρης
Σύμφωνα με τα επίσημα διατροφικά στοιχεία της Coca-Cola στην Κύπρο, η Coca-Cola Original Taste περιέχει ανά 100 ml:
- 42 θερμίδες
- 10,6 γραμμάρια υδατανθράκων
- 10,6 γραμμάρια σακχάρων
Στα 350 ml αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 147 θερμίδες και 37,1 γραμμάρια ζάχαρης.
Πρόκειται για περίπου 9 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη.
Διαβάστε επίσης: Από πού πήραν το όνομά τους τα αναψυκτικά τύπου κόλα και γιατί σήμερα δεν περιέχουν τον αυθεντικό καρπό; — «Ούτε κόκα ούτε κόλα έχει μέσα!»
Η μπίρα: λίγη ζάχαρη, αλλά υπάρχει το αλκοόλ
Μια συνηθισμένη μπίρα μπορεί να βρίσκεται περίπου στις 40–45 θερμίδες ανά 100 ml, ανάλογα με τον τύπο και την περιεκτικότητά της σε αλκοόλ.
Έτσι, ένα ποτήρι ή κουτάκι των 350 ml μπορεί πράγματι να πλησιάζει τις 150 θερμίδες της Coca-Cola.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι σημαντικό μέρος αυτών των θερμίδων δεν προέρχεται από ζάχαρη αλλά από αλκοόλ.
Κάθε γραμμάριο αλκοόλης αποδίδει περίπου 7 θερμίδες, έναντι περίπου 4 θερμίδων ανά γραμμάριο υδατανθράκων.
Επομένως, το γεγονός ότι μια μπίρα έχει ελάχιστη ζάχαρη δεν την καθιστά αυτομάτως υγιεινότερη.
Και τότε εμφανίζεται η Zero
Τα αναψυκτικά τύπου Zero ή Diet αλλάζουν τα δεδομένα.
Περιέχουν ελάχιστη ή καθόλου ζάχαρη και έχουν ελάχιστες θερμίδες, επειδή τη γλυκιά γεύση δεν την προσφέρει μεγάλη ποσότητα ζάχαρης αλλά γλυκαντικές ουσίες.
Μία από τις γνωστότερες είναι η ασπαρτάμη, η οποία χρησιμοποιείται σε τρόφιμα και ποτά εδώ και δεκαετίες.
Άρα, αν συγκρίνουμε αποκλειστικά ζάχαρη και θερμίδες, ένα αναψυκτικό Zero φαίνεται να κερδίζει εύκολα και την κανονική Coca-Cola και την μπίρα.
Η συζήτηση όμως δεν τελειώνει εκεί.
Το ήξερες ότι στην Ιταλία έκαναν πρώτοι κόκα με κόλα;
Τι ισχύει με την ασπαρτάμη;
Το 2023 η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), που αποτελεί τον εξειδικευμένο οργανισμό του ΠΟΥ για τον καρκίνο, κατέταξε την ασπαρτάμη στην Ομάδα 2B – «possibly carcinogenic to humans», δηλαδή «πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο».
Η διατύπωση αυτή συχνά παρερμηνεύτηκε.
Δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε πως η κατανάλωση ενός αναψυκτικού με ασπαρτάμη προκαλεί καρκίνο. Η κατηγορία 2B αφορά την ύπαρξη ενός πιθανού κινδύνου με περιορισμένα επιστημονικά στοιχεία και όχι το πόσο μεγάλος είναι ο πραγματικός κίνδυνος στις ποσότητες στις οποίες εκτίθεται ένας άνθρωπος.
Παράλληλα, η αρμόδια κοινή επιτροπή FAO/WHO, JECFA, επανεξέτασε τα διαθέσιμα δεδομένα και δεν άλλαξε το αποδεκτό ημερήσιο όριο κατανάλωσης.
Αυτό παραμένει στα:
0–40 mg ασπαρτάμης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως.
Πόσα Zero θα έπρεπε να πιει κάποιος;
Ο ίδιος ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Εάν ένα κουτάκι diet αναψυκτικού περιέχει περίπου 200–300 mg ασπαρτάμης, ένας ενήλικας βάρους 70 κιλών θα έπρεπε να καταναλώνει περισσότερα από περίπου 9 έως 14 κουτάκια την ημέρα για να υπερβεί την αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη.
Και αυτό υπό την προϋπόθεση ότι δεν λαμβάνει ασπαρτάμη από άλλες τροφές ή ποτά.
Επομένως, η επιστημονικά ορθή διατύπωση δεν είναι ότι «η ασπαρτάμη προκαλεί καρκίνο», αλλά ότι υπάρχουν περιορισμένες ενδείξεις που οδήγησαν την IARC στην κατηγορία 2B, ενώ οι διεθνείς αρχές εξακολουθούν να θεωρούν την κατανάλωσή της εντός του καθορισμένου ημερήσιου ορίου αποδεκτή.
Τρεις επιλογές – τρία διαφορετικά ζητήματα
Η σύγκριση επομένως δεν έχει έναν απλό νικητή.
Κανονική Coca-Cola: περίπου 147 θερμίδες και 37 γραμμάρια ζάχαρης στα 350 ml.
Μπίρα: μπορεί να έχει παρόμοιες θερμίδες και πολύ λιγότερη ζάχαρη, αλλά περιέχει αλκοόλ.
Zero/Diet: πρακτικά μηδενική ζάχαρη και ελάχιστες θερμίδες, αλλά περιέχει γλυκαντικές ουσίες, ορισμένες φορές ασπαρτάμη.
Και οι τρεις επιλογές, επομένως, πρέπει να αξιολογούνται με διαφορετικά κριτήρια.
Ποιο είναι τελικά το καλύτερο;
Εάν το μοναδικό κριτήριο είναι οι θερμίδες και η ζάχαρη, ένα αναψυκτικό χωρίς ζάχαρη έχει σαφές πλεονέκτημα.
Εάν συγκρίνουμε κανονική Coca-Cola και μπίρα μόνο ως προς τη ζάχαρη, πλεονεκτεί η μπίρα.
Αυτό όμως δεν μετατρέπει την μπίρα σε «υγιεινό αναψυκτικό», καθώς περιέχει αιθανόλη και η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με σημαντικούς κινδύνους για την υγεία.
Ούτε η ταξινόμηση της ασπαρτάμης από την IARC σημαίνει ότι ένα Zero είναι περισσότερο επικίνδυνο από ένα αλκοολούχο ποτό.
Η παγίδα της viral σύγκρισης είναι ακριβώς αυτή: προσπαθεί να αποφασίσει ποιο ποτό είναι «καλύτερο» κοιτάζοντας μόνο τέσσερις αριθμούς.
Η διατροφική και υγειονομική αξιολόγηση ενός ποτού δεν μπορεί να γίνει μόνο από τις θερμίδες του.
Ως προς τη ζάχαρη και τις θερμίδες, ναι: τα αναψυκτικά Zero περιέχουν ελάχιστες θερμίδες και καθόλου ή σχεδόν καθόλου ζάχαρη. Αυτό από μόνο του, όμως, δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει συνολικά ένα προϊόν «υγιεινό».
Δεν έχει αποδειχθεί ότι η συνήθης κατανάλωση ασπαρτάμης προκαλεί καρκίνο. Η IARC την έχει κατατάξει στην κατηγορία 2B, «πιθανώς καρκινογόνος», λόγω περιορισμένων επιστημονικών ενδείξεων.
Η JECFA διατηρεί ως αποδεκτή ημερήσια πρόσληψη τα 0–40 mg ανά κιλό σωματικού βάρους.
Στο παράδειγμα του ΠΟΥ, ένας ενήλικας 70 κιλών θα χρειαζόταν περισσότερα από περίπου 9–14 κουτάκια ημερησίως, ανάλογα με την ποσότητα ασπαρτάμης που περιέχει το καθένα, για να ξεπεράσει το όριο, εφόσον δεν λάμβανε ασπαρτάμη από άλλες πηγές.
Παρά τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των τριών κατηγοριών, για την καθημερινή ενυδάτωση η βασική επιλογή παραμένει το νερό.
Discover more from Agora Περιοδικό
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
