Τεχνική χαρτογραφεί τα μικροπλαστικά μέσα σε ζωντανούς ιστούς

Μια νέα μέθοδος απεικόνισης με λέιζερ δίνει στους επιστήμονες τη δυνατότητα να εντοπίζουν και να παρακολουθούν μικροπλαστικά μέσα σε ζωντανούς ιστούς, χωρίς να απαιτείται βιοψία ή καταστροφή του δείγματος. Η τεχνική, που παρουσιάστηκε από ερευνητές του University College London, του Kingston University και του University of Birmingham, θεωρείται σημαντικό βήμα για την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα μικροπλαστικά κινούνται, συσσωρεύονται ή απομακρύνονται από τον οργανισμό.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Science και βασίζεται σε μια τεχνολογία που ονομάζεται φωτοακουστική απεικόνιση. Με απλά λόγια, παλμοί φωτός λέιζερ κατευθύνονται μέσα στον ιστό. Τα μικροπλαστικά απορροφούν το φως με τρόπο που τα διαφοροποιεί από τους γύρω βιολογικούς ιστούς. Η απορρόφηση αυτή παράγει μικροσκοπικά ηχητικά κύματα, τα οποία καταγράφονται από ανιχνευτές υπερήχων και μετατρέπονται σε εικόνα.

Πώς λειτουργεί η νέα μέθοδος

Μέχρι σήμερα, η μελέτη των μικροπλαστικών στο εσωτερικό ζωντανών οργανισμών ήταν δύσκολη. Πολλές τεχνικές απαιτούσαν βιοψίες, χημική επεξεργασία ιστών ή ανάλυση μετά από ανατομή. Αυτό περιόριζε την ικανότητα των επιστημόνων να παρακολουθούν την πορεία των σωματιδίων στον ίδιο οργανισμό σε βάθος χρόνου.

Η νέα μέθοδος επιχειρεί να λύσει αυτό το πρόβλημα. Οι ερευνητές κατάφεραν να απεικονίσουν κοινά είδη πλαστικών, όπως το πολυπροπυλένιο και το πολυαιθυλένιο, σε ζωντανούς ιστούς ποντικών. Πρόκειται για υλικά που χρησιμοποιούνται ευρέως σε συσκευασίες τροφίμων, πλαστικές σακούλες, ποτήρια και άλλα προϊόντα καθημερινής χρήσης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η τεχνική μπορεί να ανιχνεύει μικροπλαστικά με μέγεθος περίπου όσο το πλάτος μιας ανθρώπινης τρίχας. Επίσης, επιτρέπει την παρακολούθησή τους για εβδομάδες ή και μήνες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, επειδή η έκθεση των ανθρώπων στα μικροπλαστικά δεν είναι στιγμιαία, αλλά συνεχής και μακροχρόνια.

Γιατί θεωρείται σημαντική ανακάλυψη

Τα μικροπλαστικά βρίσκονται πλέον σχεδόν παντού: στο νερό, στον αέρα, στα τρόφιμα, στη σκόνη των σπιτιών, στα υφάσματα και στις συσκευασίες. Τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί σε διάφορα ανθρώπινα δείγματα, όπως αίμα, πνεύμονες, πλακούντας και αγγεία. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να εξετάζει πόσα από αυτά τα ευρήματα είναι απολύτως αξιόπιστα, πώς ακριβώς εισέρχονται τα σωματίδια στον οργανισμό και ποια μπορεί να είναι η πραγματική επίδρασή τους στην υγεία.

Εδώ βρίσκεται και η αξία της νέας τεχνικής. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν συγκεκριμένες ασθένειες. Προσφέρει, όμως, ένα εργαλείο για να μελετηθεί πιο καθαρά η συμπεριφορά τους μέσα σε ζωντανούς οργανισμούς. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες μπορούν να απαντήσουν σε ερωτήματα που μέχρι σήμερα έμεναν ανοιχτά: πού συγκεντρώνονται τα σωματίδια, πόσο καιρό παραμένουν, αν μετακινούνται σε συγκεκριμένα όργανα και αν συνδέονται με φλεγμονές ή άλλες παθολογικές καταστάσεις.

Δεν είναι ακόμη διαγνωστική εξέταση για ανθρώπους

Παρότι η εξέλιξη θεωρείται ενθαρρυντική, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρόκειται ακόμη για εξέταση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα σε ανθρώπους. Τα πειράματα έγιναν σε ποντίκια και σε ελεγχόμενες εργαστηριακές συνθήκες. Χρειάζονται νέες μελέτες για να διαπιστωθεί αν η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια και αξιοπιστία στον άνθρωπο.

Επιπλέον, η παρουσία μικροπλαστικών στον οργανισμό δεν σημαίνει αυτομάτως και συγκεκριμένη βλάβη. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν σωματίδια, αλλά σε ποια ποσότητα, σε ποιο μέγεθος, από ποιο είδος πλαστικού, σε ποιο όργανο και για πόσο διάστημα.

Η νέα τεχνική, πάντως, ανοίγει τον δρόμο για πιο ακριβείς μελέτες. Αν αποδειχθεί αποτελεσματική και σε ανθρώπινες εφαρμογές, θα μπορούσε στο μέλλον να βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση ανάμεσα στην καθημερινή έκθεση στα μικροπλαστικά και τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία.

Σε μια εποχή όπου η πλαστική ρύπανση έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο περιβαλλοντικό και υγειονομικό ζήτημα, η δυνατότητα να «δούμε» τα μικροπλαστικά μέσα σε ζωντανούς ιστούς μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Όχι για να προκαλέσει πανικό, αλλά για να δώσει στην επιστήμη πιο καθαρά δεδομένα.

Μικροπλαστικά στο νερό: Τρεις 16χρονοι βρήκαν λύση με σπόρους ταμαρίνδου