Χιμπαντζής, δελφίνι, κόρακας ή χταπόδι: Ποιος είναι εξυπνότερος και σε τι;

Ο άνθρωπος ξεχωρίζει κυρίως για τη γλώσσα, την αφηρημένη σκέψη, τη μακροπρόθεσμη οργάνωση και τη συσσωρευτική γνώση. Δεν κατασκευάζουμε απλώς εργαλεία· διδάσκουμε σε άλλους πώς κατασκευάζονται και βελτιώνουμε τεχνολογίες που δημιουργήθηκαν από ανθρώπους τους οποίους δεν γνωρίσαμε ποτέ.

Ο χιμπαντζής βρίσκεται πολύ κοντά μας στη φυσική νόηση. Χρησιμοποιεί εργαλεία, κατανοεί σχέσεις αιτίας και αποτελέσματος και μπορεί να παρουσιάσει εξαιρετική οπτική μνήμη. Πείραμα του Max Planck έδειξε ότι παιδιά 2,5 ετών και χιμπαντζήδες είχαν παρόμοια αποτελέσματα σε πολλές δοκιμασίες κατανόησης του φυσικού κόσμου, αλλά τα παιδιά υπερείχαν σημαντικά στην κοινωνική νόηση.

Μάθε: Άνθρωπος και Νεάντερταλ ήταν όπως είναι ο λύκος και ο σκύλος

Το δελφίνι αποτελεί διαφορετική περίπτωση. Διαθέτει εξαιρετικά περίπλοκες κοινωνικές σχέσεις και ισχυρές επικοινωνιακές ικανότητες. Σε κλασικό πείραμα με ρινοδέλφινα, δύο ζώα χρησιμοποίησαν καθρέφτη για να εξετάσουν σημάδια που είχαν τοποθετηθεί στο σώμα τους, συμπεριφορά συμβατή με αυτοαναγνώριση.

Τα κορακοειδή αποδεικνύουν ότι ένας μεγάλος εγκέφαλος θηλαστικού δεν είναι απαραίτητος για σύνθετη σκέψη. Κόρακες σε πειράματα του Lund University μπόρεσαν να επιλέξουν εργαλεία που θα χρειάζονταν πολλές ώρες αργότερα και να σχεδιάσουν μελλοντικές ενέργειες. Κουρούνες της Νέας Καληδονίας κατασκευάζουν εργαλεία, ενώ σε πειράματα ορισμένες κατάφεραν ακόμη και να ενώσουν διαφορετικά κομμάτια για να δημιουργήσουν ένα νέο λειτουργικό εργαλείο. Λουντ Πανεπιστήμιο

Και μετά υπάρχει το χταπόδι, ίσως η πιο «εξωγήινη» νοημοσύνη του πλανήτη. Το νευρικό του σύστημα εξελίχθηκε ανεξάρτητα από εκείνο των σπονδυλωτών για εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια και μεγάλο μέρος των νευρώνων του βρίσκεται στα πλοκάμια. RCNi Company Limited Έχουν παρατηρηθεί χταπόδια να μεταφέρουν μισά κελύφη καρύδας και να τα χρησιμοποιούν αργότερα ως καταφύγιο — συμπεριφορά που έχει περιγραφεί ως χρήση εργαλείου. ScienceDirect

Το συμπέρασμα είναι ίσως πιο ενδιαφέρον από μια απλή κατάταξη. Η εξέλιξη δεν κατασκεύασε μία “σκάλα νοημοσύνης”. Κατασκεύασε διαφορετικούς τρόπους επίλυσης προβλημάτων.

Ο άνθρωπος παραμένει μοναδικός στον συνδυασμό γλώσσας, αφηρημένης σκέψης και πολιτισμού. Αλλά το δελφίνι, ο κόρακας και το χταπόδι αποδεικνύουν ότι η πολύπλοκη νόηση μπορεί να εμφανιστεί μέσα από εντελώς διαφορετικούς εξελικτικούς δρόμους.

Διάβασε και αυτό: Ποιο είναι το εξυπνότερο ζώο μετά τον άνθρωπο;