Νέα ένταση στις διατλαντικές σχέσεις προκαλούν δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τη Γροιλανδία, καθώς ο Λευκός Οίκος επαναφέρει ανοιχτά το ενδεχόμενο απόκτησης του νησιού από τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να αποκλείεται –τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής– ακόμη και η χρήση στρατιωτικής ισχύος.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει «ένα εύρος επιλογών» για τη Γροιλανδία, επαναφέροντας στο προσκήνιο ένα σχέδιο που είχε προκαλέσει διεθνή κατακραυγή ήδη από το 2019.
Η θέση του Λευκού Οίκου: «Ζήτημα εθνικής ασφάλειας»
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί την απόκτηση της Γροιλανδίας «προτεραιότητα εθνικής ασφάλειας», λόγω του αυξανόμενου ανταγωνισμού στην Αρκτική.
Όπως σημείωσε, ο Αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα του «εξετάζουν όλα τα ενδεχόμενα», προσθέτοντας ότι «η χρήση του αμερικανικού στρατού παραμένει πάντα στη διάθεση του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων».
Λίγες ώρες αργότερα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιχείρησε να μετριάσει τις αντιδράσεις, διευκρινίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει την αγορά της Γροιλανδίας και ότι οι δηλώσεις δεν συνιστούν αναγγελία στρατιωτικής επέμβασης.
Γεωπολιτική, σπάνιες γαίες και Αρκτική
Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, θεωρείται στρατηγικής σημασίας λόγω της γεωγραφικής της θέσης μεταξύ Βόρειας Αμερικής, Ευρώπης και Ρωσίας. Ελέγχει το λεγόμενο GIUK gap (Γροιλανδία–Ισλανδία–Ηνωμένο Βασίλειο), έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ Αρκτικής και Ατλαντικού.
Παράλληλα, το νησί διαθέτει πιθανά αποθέματα:
- πετρελαίου και φυσικού αερίου
- σπάνιων γαιών, κρίσιμων για την πράσινη μετάβαση και τη στρατιωτική τεχνολογία
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δεν υπάρχει αξιόπιστη εκτίμηση για το πραγματικό μέγεθος των πόρων, ενώ το κόστος εξόρυξης χαρακτηρίζεται εξαιρετικά υψηλό λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών και έλλειψης υποδομών.
Αντιδράσεις σε Ευρώπη και ΝΑΤΟ
Οι δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης προκάλεσαν άμεση κινητοποίηση στην Ευρώπη. Ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Δανίας εξέδωσαν κοινή δήλωση στήριξης προς την Κοπεγχάγη.
Τόνισαν ότι:
«Η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλίζεται συλλογικά, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και με σεβασμό στη βούληση των λαών».
Η Δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ κατά της Γροιλανδίας θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση τη συνοχή της Συμμαχίας.
Αντιδράσεις και στις ΗΠΑ
Το θέμα προκαλεί αντιδράσεις και στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες χαρακτήρισαν τα σενάρια στρατιωτικής επιλογής επικίνδυνα και προσβλητικά για έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρούμπεν Γκαγιέγκο ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει ψήφισμα για να αποτραπεί ενδεχόμενη εισβολή, ενώ ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Ντον Μπέικον χαρακτήρισε τη συζήτηση «ανόητη» και χωρίς στρατηγικό όφελος.
Οι Γροιλανδοί λένε «όχι»
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, περίπου 85% των κατοίκων της Γροιλανδίας απορρίπτει την ένταξη στις ΗΠΑ. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ξεκαθάρισε ότι:
«Η Γροιλανδία είναι το σπίτι μας και δεν αποτελεί αντικείμενο προσάρτησης».
Ένα επικίνδυνο προηγούμενο
Η επαναφορά του ζητήματος της Γροιλανδίας, ειδικά μετά την πρόσφατη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, μετατρέπει μια παλαιότερη «εκκεντρική ιδέα» του Ντόναλντ Τραμπ σε σοβαρό γεωπολιτικό σενάριο.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά δεν αφορά μόνο τη Γροιλανδία, αλλά το αν το ΝΑΤΟ και η διατλαντική σχέση μπορούν να αντέξουν μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στη λογική της ωμής ισχύος.
Discover more from Περιοδικό Agora
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
