Ένας συγγραφέας που κατηγορήθηκε έντονα στα social media ότι χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη, κέρδισε τελικά το Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας, μετά από ενδελεχή έλεγχο του Ιδρύματος της Κοινοπολιτείας.
Οι κατηγορίες για χρήση AI και η αντίδραση του Granta
Το διήγημα The Serpent in the Grove του Τζαμίρ Ναζίρ είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τα μέσα Μαΐου, όταν ανακηρύχθηκε νικητής για την περιοχή της Καραϊβικής. Συγκεκριμένα, χρήστες στις πλατφόρμες X (πρώην Twitter) και Bluesky υποστήριξαν ότι το λογοτεχνικό κείμενο έφερε «προφανή σημάδια» χρήσης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Η δημόσια συζήτηση πήρε γρήγορα τεράστιες διαστάσεις. Ως αποτέλεσμα, το καταξιωμένο λογοτεχνικό περιοδικό Granta αποσύρθηκε από τη μακρόχρονη συμφωνία του να δημοσιεύει τους εκάστοτε νικητές του θεσμού.
Πώς το Ίδρυμα της Κοινοπολιτείας εξέτασε την υπόθεση
Μετά τον μεγάλο θόρυβο, το Ίδρυμα της Κοινοπολιτείας προχώρησε άμεσα σε έλεγχο των περιφερειακών νικητών. Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση από τον οργανισμό, εξετάστηκαν αρχικά προσχέδια, αρχεία με ψηφιακή χρονοσήμανση, καθώς και οι προσωπικές σημειώσεις των συγγραφέων.
Η γενική διευθύντρια του ιδρύματος, Ράζμι Φαρούκ, δήλωσε ότι ο οργανισμός έμεινε απόλυτα ικανοποιημένος από τις γραπτές μαρτυρίες των δημιουργών. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε πλήρως ότι δεν υπήρξε καμία χρήση AI κατά τη συγγραφή.
Ως εκ τούτου, ο Ναζίρ θα λάβει κανονικά το χρηματικό έπαθλο των 5.000 λιρών. Το ποσό αυτό αφορά 2.500 λίρες για τη νίκη του στην περιοχή της Καραϊβικής και επιπλέον 2.500 λίρες για το γενικό Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας. Επιπλέον, η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Λουίζ Ντάουτι, χαρακτήρισε το διήγημά του «πρωτότυπο, ποιητικό και βαθιά συγκινητικό».
Τα «στοιχεία» των επικριτών και η διαδικασία γραφής
Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές του κειμένου στάθηκαν κυρίως σε επαναλαμβανόμενες ρητορικές δομές, σε τριάδες λέξεων και σε φράσεις που τους φάνηκαν υπερβολικά «γυαλισμένες». Μάλιστα, ορισμένοι χρήστες ανέφεραν ότι πέρασαν το διήγημα από online εργαλεία ανίχνευσης AI, αν και η αξιοπιστία αυτών των λογισμικών αμφισβητείται πλέον έντονα από την επιστημονική κοινότητα.
Σε βίντεο που δημοσιοποίησε το ίδρυμα, ο Ναζίρ μίλησε ανοιχτά για τις λογοτεχνικές επιρροές του από τον Β.Σ. Νάιπολ και τον Ντέρεκ Γουόλκοτ. Εξήγησε επίσης αναλυτικά τη διαδικασία γραφής του, αναφέροντας ότι το κείμενο πέρασε συνολικά από έξι ή επτά διαφορετικές εκδοχές.
Όπως δήλωσε ο ίδιος, χρησιμοποίησε λογισμικό μετατροπής ομιλίας σε κείμενο. Επειδή έβλεπε μόνο λίγες γραμμές κάθε φορά στην οθόνη του κινητού του, δούλευε την κάθε φράση ξεχωριστά πριν προχωρήσει στην επόμενη.
Η ιστορία του, όπως συμπλήρωσε, έχει βαθιές ρίζες στην παιδική του ηλικία στην αγροτική Τρινιντάντ, καθώς εμπνεύστηκε από τις καθημερινές διαδρομές προς το σχολείο, τα τοπικά rum shops, τους εργάτες της ζάχαρης και τους αυθεντικούς ήχους της ζωής στο χωριό.
Γιατί απορρίφθηκαν τα εργαλεία ανίχνευσης AI
Ωστόσο, η τελική ανακοίνωση της νίκης του δεν έκλεισε πλήρως τον κύκλο των συζητήσεων. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν νέες αρνητικές αντιδράσεις, με χρήστες να κατηγορούν το ίδρυμα ότι απλώς επέμεινε στην αρχική του απόφαση για να μην εκτεθεί.
Απαντώντας στις επικρίσεις, η Ράζμι Φαρούκ ξεκαθάρισε ότι το ίδρυμα αρνήθηκε συνειδητά να παραδώσει την τελική του κρίση σε αλγόριθμους και λογισμικά ανίχνευσης. Αντίθετα, επέλεξε να ζητήσει από τους ίδιους τους συγγραφείς να δείξουν τα απτά ίχνη της δουλειάς τους.
Τέλος, η ίδια πρόσθεσε με νόημα ότι τα εργαλεία ανίχνευσης δεν είναι σε καμία περίπτωση αλάνθαστα. Αντιθέτως, η άκριτη χρήση τους μπορεί να διαβρώσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη πάνω στην οποία στηρίζεται διαχρονικά ένα διεθνές Βραβείο Διηγήματος της Κοινοπολιτείας.
Discover more from Περιοδικό Agora
Subscribe to get the latest posts sent to your email.