Μια εντυπωσιακή ανάρτηση κάνει ξανά τον γύρο των social media: μια 12χρονη μαθήτρια φέρεται να ανακάλυψε ότι 42 από τους 43 προέδρους των Ηνωμένων Πολιτειών κατάγονται από τον ίδιο άνθρωπο, τον βασιλιά Ιωάννη της Αγγλίας. Μοναδική εξαίρεση, σύμφωνα με τον ισχυρισμό, ήταν ο όγδοος πρόεδρος των ΗΠΑ, Μάρτιν Βαν Μπιούρεν.
Η σύντομη απάντηση είναι ότι η ιστορία έχει έναν αληθινό πυρήνα, αλλά παρουσιάζεται με τρόπο παραπλανητικό. Η 12χρονη υπήρξε, η γενεαλογική εργασία δημιουργήθηκε και πολλοί Αμερικανοί πρόεδροι έχουν πράγματι τεκμηριωμένους μακρινούς δεσμούς με την αγγλική βασιλική οικογένεια. Δεν έχει όμως αποδειχθεί με ενιαίο και αυστηρά ελεγμένο γενεαλογικό αρχείο ότι 42 από τους 43 ήταν απόγονοι του βασιλιά Ιωάννη. Πολύ περισσότερο, η συγγένεια αυτή δεν αποτελεί απόδειξη ότι μια «βασιλική γραμμή αίματος» ελέγχει την αμερικανική προεδρία.
Σύμφωνα με την καταγραφή του Institute of Heraldic and Genealogical Studies:
- Απόγονοι του Εδουάρδου Α΄ και του Εδουάρδου Γ΄: Τζορτζ Ουάσινγκτον, Τόμας Τζέφερσον, Θίοντορ Ρούζβελτ, Γουίλιαμ Χάουαρντ Ταφτ, Γούντροου Ουίλσον, Χέρμπερτ Χούβερ, Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ, Χάρι Τρούμαν, Τζον Φ. Κένεντι, Ρίτσαρντ Νίξον, Τζορτζ Χ. Ου. Μπους, Τζορτζ Ου. Μπους και Μπαράκ Ομπάμα.
- Απόγονοι του Εδουάρδου Α΄: Τζέιμς Μάντισον, Τζον Κουίνσι Άνταμς, Γουίλιαμ Χένρι Χάρισον, Ζάκαρι Τέιλορ, Τζέιμς Μπιουκάναν, Ράδερφορντ Χέιζ, Γκρόβερ Κλίβελαντ, Μπέντζαμιν Χάρισον, Κάλβιν Κούλιτζ, Λίντον Τζόνσον, Τζίμι Κάρτερ και Μπιλ Κλίντον.
- Απόγονος του Ερρίκου Γ΄: Τζέραλντ Φορντ.
- Απόγονος του βασιλιά Ιωάννη: Φράνκλιν Πιρς.
Επειδή ο Ερρίκος Γ΄ ήταν γιος του βασιλιά Ιωάννη και ο Εδουάρδος Α΄ εγγονός του, οι γενεαλογικές γραμμές και των 27 οδηγούν τελικά στον βασιλιά Ιωάννη.
Για τους προέδρους που κυβέρνησαν κατά την τελευταία δεκαετία:
| Πρόεδρος | Τι έχει τεκμηριωθεί |
|---|---|
| Μπαράκ Ομπάμα | Καταγράφεται ως απόγονος του Εδουάρδου Α΄ και του Εδουάρδου Γ΄. |
| Ντόναλντ Τραμπ | Δεν περιλαμβάνεται στους 27 με τεκμηριωμένη αγγλική βασιλική καταγωγή. |
| Τζο Μπάιντεν | Επίσης δεν περιλαμβάνεται στους 27. |
Η πραγματική ιστορία της 12χρονης
Η μαθήτρια ονομαζόταν BridgeAnne d’Avignon και καταγόταν από την Καλιφόρνια. Το 2009, σε ηλικία 12 ετών, δημοσίευσε μαζί με τον παππού της ένα μεγάλο γενεαλογικό πόστερ με τίτλο «We Are All Related: U.S. Presidents’ Family Tree».
Σύμφωνα με τη δική τους έρευνα, όλοι οι άνθρωποι που είχαν υπηρετήσει μέχρι τότε ως πρόεδροι των ΗΠΑ, εκτός από τον Μάρτιν Βαν Μπιούρεν, μπορούσαν να συνδεθούν γενεαλογικά με τον βασιλιά Ιωάννη, ο οποίος κυβέρνησε την Αγγλία από το 1199 έως το 1216 και σφράγισε τη Magna Carta το 1215.
Το πόστερ παρουσιάστηκε αργότερα από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου στην έκθεση «Magna Carta: Muse and Mentor», στην ενότητα για την παρουσία της Magna Carta στη λαϊκή κουλτούρα. Αυτό επιβεβαιώνει ότι η εργασία υπήρξε και απέκτησε δημόσια αναγνώριση. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου πιστοποίησε ως ορθό κάθε έναν από τους εκατοντάδες κρίκους του γενεαλογικού δέντρου.
Δεν ήταν κάτι που «ξέφυγε» από τους επαγγελματίες γενεαλόγους
Η viral ανάρτηση ισχυρίζεται επίσης ότι η 12χρονη βρήκε κάτι που είχαν χάσει οι επαγγελματίες γενεαλόγοι, επειδή εξέτασε τόσο τις ανδρικές όσο και τις γυναικείες γραμμές καταγωγής. Αυτό είναι ανακριβές.
Οι βασιλικές ρίζες Αμερικανών προέδρων μελετούνταν πολλές δεκαετίες νωρίτερα. Ήδη το 1988, ο γνωστός γενεαλόγος Gary Boyd Roberts είχε δημοσιεύσει μέσω του New England Historic Genealogical Society αναλυτική επισκόπηση των βασιλικών καταγωγών προέδρων των ΗΠΑ. Στη μελέτη του γινόταν σαφής αναφορά και σε γραμμές που περνούσαν από γυναίκες προγόνους.
Η συμβολή της BridgeAnne ήταν κυρίως η συγκέντρωση των συνδέσεων σε ένα εντυπωσιακό ενιαίο πόστερ, με τη βοήθεια του παππού της. Δεν επρόκειτο για επιστημονική ανακάλυψη την οποία είχε αδυνατήσει να κάνει ολόκληρος ο κλάδος της γενεαλογίας.
Πόσοι πρόεδροι έχουν τεκμηριωμένη βασιλική καταγωγή;
Μια πολύ πιο πρόσφατη αποτίμηση του Institute of Heraldic and Genealogical Studies, βασισμένη στο πρόγραμμα «U.S. Presidents» του συνεργατικού WikiTree, εντοπίζει αγγλική βασιλική καταγωγή σε 27 από τους 45 διαφορετικούς ανθρώπους που έχουν υπηρετήσει ως πρόεδροι των ΗΠΑ, ποσοστό 60%.
Η καταγραφή συνδέει 25 προέδρους με τον Εδουάρδο Α΄, 13 με τον Εδουάρδο Γ΄, έναν μόνο με τον Ερρίκο Γ΄ και έναν μόνο απευθείας με τον βασιλιά Ιωάννη. Επειδή ο Ερρίκος Γ΄ ήταν γιος του Ιωάννη και ο Εδουάρδος Α΄ εγγονός του, οι συγκεκριμένες γραμμές οδηγούν επίσης προς τον βασιλιά Ιωάννη.
Το ίδιο το Ινστιτούτο προειδοποιεί, πάντως, ότι η ποιότητα των στοιχείων σε ένα συνεργατικό γενεαλογικό δέντρο μπορεί να διαφέρει και ότι κάθε γραμμή καταγωγής πρέπει να ελέγχεται με τις πρωτογενείς πηγές της. Άλλες διαδικτυακές βάσεις εμφανίζουν περισσότερες συνδέσεις, αλλά δεν συμφωνούν μεταξύ τους ούτε για όλους τους προέδρους ούτε για τη βεβαιότητα κάθε γραμμής.
Επομένως, το «42 από τους 43» δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός. Η ασφαλής διατύπωση είναι ότι πολλοί —και πιθανότατα περισσότεροι από τους μισούς— πρόεδροι των ΗΠΑ έχουν καταγεγραμμένη μακρινή καταγωγή από Άγγλους μονάρχες.
Γιατί μια τόσο μακρινή συγγένεια δεν είναι παράξενη
Ο βασιλιάς Ιωάννης έζησε πριν από περίπου οκτώ αιώνες. Μια σημερινή γενεαλογική σύνδεση μαζί του περνά συνήθως από περίπου 20 έως 27 γενιές. Σε 20 γενιές, ένας άνθρωπος έχει θεωρητικά περισσότερες από ένα εκατομμύριο θέσεις προγόνων, ενώ στις 25 γενιές οι θέσεις ξεπερνούν τα 33 εκατομμύρια.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αντιστοιχούν σε ισάριθμους διαφορετικούς ανθρώπους, επειδή το ίδιο πρόσωπο εμφανίζεται πολλές φορές σε ένα γενεαλογικό δέντρο — το φαινόμενο είναι γνωστό ως «κατάρρευση γενεαλογικού δέντρου». Δείχνουν όμως πόσο γρήγορα πολλαπλασιάζονται οι πιθανές οικογενειακές συνδέσεις όσο προχωρούμε προς το παρελθόν.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature έχει δείξει, μέσα από μαθηματικά μοντέλα, ότι τα γενεαλογικά δέντρα των σημερινών ανθρώπων επικαλύπτονται εκτεταμένα μόλις μερικές χιλιάδες χρόνια πίσω. Για ανθρώπους με καταγωγή από πληθυσμούς της Βρετανίας ή της αποικιακής Αμερικής, ένας κοινός μεσαιωνικός πρόγονος δεν είναι καθόλου απίθανος.
Επιπλέον, γενεαλογικός πρόγονος δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην και ανιχνεύσιμη γενετική κληρονομιά. Έπειτα από τόσες γενιές, είναι πιθανό ένας άνθρωπος να βρίσκεται αποδεδειγμένα στο οικογενειακό δέντρο κάποιου, χωρίς να του έχει μεταβιβάσει αναγνωρίσιμο τμήμα DNA.
Μάθε και αυτό Τόμας Τζέφερσον: Απέκτησε έξι παιδιά με τη σκλάβα και ετεροθαλή αδελφή της συζύγου του
Καμία απόδειξη για «κληρονομική εξουσία»
Το άλμα από μια μακρινή μεσαιωνική συγγένεια στο συμπέρασμα ότι η εξουσία μεταβιβάζεται μέσα σε μία μυστική βασιλική γραμμή δεν στηρίζεται σε αποδείξεις. Αν ο ίδιος μονάρχης βρίσκεται στα γενεαλογικά δέντρα εκατομμυρίων ανθρώπων, η παρουσία του και στα δέντρα πολιτικών ηγετών δεν αρκεί για να αποδείξει συντονισμό, επιλογή προέδρων ή διατήρηση μιας «καθαρής» γραμμής αίματος.
Οι πολιτικές δυναστείες, ο πλούτος, τα κοινωνικά δίκτυα και η πρόσβαση στην εξουσία αποτελούν πραγματικά και μετρήσιμα φαινόμενα. Δεν αποδεικνύονται όμως από έναν κοινό πρόγονο του 13ου αιώνα.
Το συμπέρασμα του fact check
Η ιστορία της BridgeAnne d’Avignon και του γενεαλογικού της πόστερ είναι αληθινή. Αληθινό είναι επίσης ότι πολλοί πρόεδροι των ΗΠΑ έχουν πολύ μακρινές βασιλικές ρίζες.
Ο απόλυτος ισχυρισμός, όμως, ότι 42 από τους 43 προέδρους κατάγονται αποδεδειγμένα από τον βασιλιά Ιωάννη δεν διαθέτει την ανεξάρτητη τεκμηρίωση που απαιτείται για να θεωρηθεί βέβαιο ιστορικό γεγονός. Και η θεωρία ότι αυτή η συγγένεια αποκαλύπτει μια κρυφή κληρονομική γραμμή πολιτικής εξουσίας είναι αυθαίρετη και παραπλανητική.
Πολλοί μπορούν να συνδεθούν μέσω πολύ μακρινών κοινών προγόνων, ιδιαίτερα όσοι έχουν ρίζες στη Βρετανία και στην αποικιακή Αμερική. Δεν υπάρχει, όμως, ένα πλήρως επαληθευμένο γενεαλογικό αρχείο που να αποδεικνύει με τον ίδιο βαθμό βεβαιότητας τη σύνδεση όλων.
Ναι. Η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου αναφέρει ότι το 2009, σε ηλικία 12 ετών, δημιούργησε και δημοσίευσε μαζί με τον παππού της το πόστερ «We Are All Related».
Αυτό υποστήριζε το αρχικό πόστερ. Μεταγενέστερα συνεργατικά γενεαλογικά δέντρα δίνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα, επομένως η ιδιότητά του ως μοναδικής εξαίρεσης δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικά αποδεδειγμένη
Όχι. Μια συγγένεια που χάνεται 20 ή περισσότερες γενιές πίσω είναι εξαιρετικά μακρινή και μπορεί να αφορά εκατομμύρια ανθρώπους. Από μόνη της δεν αποδεικνύει πολιτικό συντονισμό ή κληρονομική μεταβίβαση εξουσίας.
Διαβάστε επίσης
Οι κασέτες του Κίσινγκερ (πολιτική ανάλυση)
Machias Seal Island: Παράξενο που ο Τραμπ δεν το κατέλαβε
Τραμπ και Μέγας Αλέξανδρος: η επιστροφή της «αυτοκρατορικής» σκέψης στη σύγχρονη πολιτική
Discover more from Agora Περιοδικό
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
