Στον ποταμό Μπιδασόα, στη Χώρα των Βάσκων, βρίσκεται ένα μικροσκοπικό νησί που δεν διαθέτει μόνιμους κατοίκους, σπίτια ή καταστήματα. Παρ’ όλα αυτά, δύο ευρωπαϊκά κράτη ασκούν από κοινού κυριαρχία πάνω του.
Το Νησί των Φασιανών (Île des Faisans ή Isla de los Faisanes) βρίσκεται ανάμεσα στην ισπανική πόλη Ιρούν και τη γαλλική Αντάιγ, κοντά στον Ατλαντικό Ωκεανό.
Έχει μήκος περίπου 220 μέτρα, μέγιστο πλάτος περίπου 40 μέτρα και έκταση γύρω στα 6.820 τετραγωνικά μέτρα.
Η ιδιαιτερότητά του, όμως, δεν αφορά το μέγεθός του.
Μισό χρόνο Ισπανία, μισό χρόνο Γαλλία
Η Γαλλία και η Ισπανία μοιράζονται την κυριαρχία του νησιού, αλλά η διοικητική ευθύνη εναλλάσσεται δύο φορές τον χρόνο.
Από την 1η Φεβρουαρίου μέχρι τις 31 Ιουλίου, την ευθύνη αναλαμβάνει η Ισπανία. Από την 1η Αυγούστου μέχρι τις 31 Ιανουαρίου, τη διοίκηση ασκεί η Γαλλία. Έτσι, τον Οκτώβριο του 2026 το νησί βρίσκεται υπό γαλλική διοίκηση. Την 1η Φεβρουαρίου 2027 η ευθύνη θα επιστρέψει στην Ισπανία.
Το ιδιόμορφο καθεστώς ονομάζεται condominium, δηλαδή συγκυριαρχία.
Δεν σημαίνει ότι το νησί αλλάζει κυριολεκτικά εθνικότητα κάθε έξι μήνες. Η κυριαρχία παραμένει κοινή και οι δύο χώρες εναλλάσσονται στην άσκηση συγκεκριμένων διοικητικών και δικαιοδοτικών αρμοδιοτήτων.
Εκεί όπου υπογράφηκε μια ιστορική ειρήνη
Το νησί διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ιστορία.
Στις 7 Νοεμβρίου 1659 φιλοξένησε την υπογραφή της Συνθήκης των Πυρηναίων, με την οποία η Γαλλία και η Ισπανία τερμάτισαν έναν μακροχρόνιο πόλεμο.
Η συμφωνία επηρέασε τον χάρτη της Ευρώπης και τη διαμόρφωση των γαλλοϊσπανικών συνόρων.
Το νησί αποτέλεσε επίσης τόπο διπλωματικών συναντήσεων και συνδέθηκε με τις διαδικασίες για τον γάμο του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας με τη Μαρία Θηρεσία της Ισπανίας, το 1660.
Σήμερα, ένας πέτρινος οβελίσκος υπενθυμίζει την ιστορική σημασία του.
Το ήξερες; Οι τρεις Μαγνησίες του Ελληνισμού και η σύνδεση με τον Θεμιστοκλή
Πώς προέκυψε αυτή η ασυνήθιστη συμφωνία;
Οι δύο χώρες αντιμετώπιζαν επί αιώνες διαφωνίες σχετικά με τα σύνορα, την αλιεία και τη δικαιοδοσία στην περιοχή του ποταμού. Η Συνθήκη της Μπαγιόν του 1856 αναγνώρισε το καθεστώς κοινής κυριαρχίας.
Αργότερα, στις 27 Μαρτίου 1901, οι δύο κυβερνήσεις υπέγραψαν ειδική σύμβαση για την άσκηση της δικαιοδοσίας. Η σύμβαση τέθηκε σε ισχύ στις 12 Αυγούστου 1902.
Έκτοτε, οι αρμόδιες αρχές διατηρούν το σύστημα της εναλλαγής ανά εξάμηνο.
Στις τελετές παράδοσης και παραλαβής συμμετέχουν εκπρόσωποι των ναυτικών αρχών των δύο χωρών, οι οποίοι μεταβιβάζουν την ευθύνη διαχείρισης.
Ενδιαφέρει: Όταν η… κιβωτός της Αυστραλίας συνάντησε αυτή της Ασίας
Μπορεί κάποιος να επισκεφθεί το νησί;
Παρά την ιδιαίτερη ιστορία του, το Νησί των Φασιανών δεν αποτελεί συνηθισμένο τουριστικό προορισμό. Το κοινό δεν έχει ελεύθερη πρόσβαση στο έδαφός του. Κατά καιρούς, οι αρμόδιες αρχές επιτρέπουν ειδικές επισκέψεις στο πλαίσιο ιστορικών εκδηλώσεων. Οι επισκέπτες μπορούν, ωστόσο, να το παρατηρήσουν από τις όχθες του Μπιδασόα, τόσο από την ισπανική όσο και από τη γαλλική πλευρά.
Πρόκειται για ένα από τα μικρότερα εδάφη κοινής κυριαρχίας στον κόσμο και ένα σπάνιο παράδειγμα ειρηνικής διαχείρισης μιας ιστορικής συνοριακής διαφοράς.
Άλλες γνωστές περιπτώσεις συγκυριαρχίας: είναι το Ανδόρα, που διοικείται από κοινού από τον πρόεδρο της Γαλλίας και τον επίσκοπο του Ουρζέλ, καθώς και το Σουδάνγκ, μια μικρή περιοχή μεταξύ Βελγίου και Ολλανδίας, όπου τα σύνορα δημιουργούν ένα εξαιρετικά σύνθετο μωσαϊκό θυλάκων και συνόρων. Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί επίσης το νησί Μάρκετ, στη Βαλτική, το οποίο μοιράζονται η Φινλανδία και η Σουηδία, ενώ η κυριαρχία στο νησί Κατάρ, στον ποταμό Κολοράντο, έχει αποτελέσει αντικείμενο ειδικών συμφωνιών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού.
Σε μια εποχή όπου τα εδαφικά ζητήματα εξακολουθούν να προκαλούν συγκρούσεις, αυτό το μικρό νησί υπενθυμίζει ότι δύο χώρες μπορούν να μοιράζονται το ίδιο έδαφος χωρίς να το χωρίζουν.
Διάβασε αυτό: Αλλάζουν οι παγκόσμιοι χάρτες για τη Δικαιοσύνη της Γης
Discover more from Agora Περιοδικό
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
